نقد (بررسی دقیق و مکتوب کار یا اثر است که شامل نظرات نویسنده آن نیز می باشد.) طرح های وب فقط برای پیشرفت و بهبود طرح پیشنهادی نیست، بلکه فرصت بزرگ آموزشی برای همه بخش های درگیر در پروژه است. در صورتی که به درستی و با پیروی از دستورالعمل ها اجرا شود می تواند به همراه خود یک تجربه همکاری عالی با دیگران و تاثیر مثبت در پیشرفت پروژه به ارمغان بیاورد.

اکثر اوقات، طراحان وب با یک تیم یا حداقل با طراحان و توسعه دهندگان دیگر، کار و همکاری می کنند. این بدین معنی است که در بعضی موارد، در شغل خود با انتقاد های زیاد ی رو به رو خواهند شد. بعضی از این انتقاد ها رسمی و بعضی دیگر هم غیر رسمی خواهد بود.

بعضی اوقات، شما هدف انتقاد هستید و در زمان دیگر، شما دیگری را هدف انتقاد قرار میدهید. پس واقعا ضروری است که بدانید چگونه این انتقاد ها را مدیریت کنید و در برابر آن عکس العمل مناسب نشان دهید ، و خودتان را در طول مدت این جلسات مشترک، به سمت درست هدایت کنید.

بررسی طرح ها به دید انتقادی خیلی خوب است و فرصت آموزشی عالی برای شماست. مهم نیست که شما کدام طرف باشید، انتقاد کننده یا انتقاد شونده . در صورتی که این نقد به درستی و از روی اصول صورت گیرد فرصت بسیار خوبی برای همکاری کردن و یادگیری از دیگر طراحان و توسعه دهندگان وب است. بعضی از شرکت ها و کمپانی ها راهنما و دستورالعمل های مشخصی برای نقد یک طرح دارند. اما واقعا چه چیزهایی به عنوان قوانین نانوشته در نقد طرح های بزرگ اهمیت دارد؟

در مورد هر کدام از این قوانین با جزئیات صحبت خواهد شد اما در ابتدا کمی مقدمه چینی می کنم:

در زیر لیستی از ۱۰ قانون نانوشته( البته تا الان) که باید برای انجام نقد برای طرح بعدی خود در ذهن بسپارید ،صحبت می کنیم. این قوانین، قوانین عمومی در حین نقد اثر است و از سمت دو طرف قضیه ( انتقاد کننده و انتقاد شونده) باید رعایت شود:

  1. این نقد، در مورد شما نیست.
  2. در هنگام نقد، احترام و صداقت را حفظ کنید.
  3. در نقد، از لغات و عبارات بی معنی بپرهیزید.
  4. در نقد، مقایسه باید در مقیاس کمی صورت گیرد.
  5. در هنگام نقد، ویژه باشید.
  6. درهنگام نقد، قوانین و اصول طراحی را بخاطر داشته باشید.
  7. سعی کنید در هنگام نقد، رویکرد طرح و زمینه اصلی آن را درک کنید.
  8. در هنگام نقد، بپرسید چرا.
  9. در هنگام نقد، پیشنهاداتی را ارائه کنید.
  10. در هنگام نقد، اهداف و مخاطبان را در نظر بگیرید.

اعلام سلب مسئولیت از عواقب منفی قوانین

این بخش در واقع سلب مسئولیت از عواقب ناشی از نقد طرح، مطابق ۱۰ قانون پیشنهادی است.چون علاوه بر رعایت قوانین، موفقیت آمیز بودن نقد به شخصیت افرادی که از کار آنها انتقاد می شود نیز بستگی دارد.

علاوه بر رعایت ۱۰ قانون فوق یک قانون خیلی خیلی مهم برای موفقیت آمیز بودن جلسه های انتقادی وجود دارد که از رو ی عمد در این لیست قرار داده نشده و آن قانون مثبت بودن است. این قانون جزو قوانینی است که از ذات مردم نشات می گیرد و شاید نتوان به قدر کافی روی این نکته ( مثبت بودن) تاکید کرد.حفظ نگرش مثبت و خوش بینی در حین جلسات انتقادی، باعث موفقیت آمیز بودن آن خواهد بود. اما اگر شما منفی گرایی را پیشه کنید حتی به مقدار کم در انجام این قوانین موفق نخواهید بود.

برای تمرین، تصاویر وب سایت هایی که الهام بخش هستند و توسط طراحان بزرگ انجام شده اند را به عنوان نمونه های انتخابی، می توانید نقد کنید.

این نقد درباره شما نیست

خب این نقد حداقل نباید درباره شما باشد. اگر در هنگام نقد موضوع انتقاد شما باشید، نقد طرح با مشکل مواجه می شود. نقد یک طرح باید درباره خود طرح، محصول، اپلیکیشن وهر چیزی که شما برای پیاده سازی طرح، آزمایش کرده اید باشد یا می تواند در مورد چگونگی پیشرفت و بهبود طرح و تغییر طرح برای انتقال بهتر اهداف و احتیاجات پروژه باشد.

شما باید هر گونه تعصب شخصی در مورد طراحان دیگر،مهارت هایشان، دانششان یا حتی قوانین شخصی نحوه طراحی شان را از موضوع مورد انتقاد حذف کنید.

نقد طرح باید در مورد شایستگی طرح باشد و نه از روی تعصب شخصی در مورد عناصر طرح یا محتوای آن. در صورتی که یک بخش یا عنصر استفاده شده در طرح بعد از آزمایش های مختلف تشخیص داده شده می تواند باقی بماند یااصلاح شود ، منتقد نباید از روی تعصب و غرور شخصی به ایراد گرفتن از آن عنصر یا بخش در طرح بپردازد . در صورتی که ایرادات گرفته شده، بیشتر از، شخص شماست، باید بدانید که این نگرش منتقد، پیشرفت و موفقیت پروژه را نابود خواهد کرد.

در هنگام نقد احترام و صداقت را حفظ کنید

احترام متقابل در زمان همکاری با دیگران رفتار مهمی است به خصوص در هنگام نقد طرح یا کار دیگران. بدون در نظر گرفتن فکر و احساس شخصی شمادر اولین نگاه، در مورد طرح یا کار باید به خاطر داشته باشید طراحان برای خلق این اثر مقدار زیادی وقت صرف بررسی و تفکر در مورد ساختار و پیاده سازی آن کردند. از بی اعتنائی و کم شمردن اهمیت آن یا به شوخی گرقتن و مسخره کردن طرح اجتناب کنید.

صداقت بهترین ابزار در هنگام انتقاد است. طراحان نیاز به شنیدن حقیقت و درک درست علت بی استفاده بودن طرح خود یا کاربردی بودن طرح های دیگر دارند.

در هنگام انتقاد و انتقال صادقانه افکار خود، به انتقاد شونده احترام بگذارید و مبادی آداب باشید . مثل زمانی که در حال انتقاد هستید و دوست دارید به شما و افکارتان احترام گذاشته شود، به مطالبی که دیگران می گویند احترام بگذارید. این را همیشه در ذهن خود نگهدارید نقد شدن خیلی راحت نیست. افرادی ممکن است در هنگام نقد با نظر شما برخورد یا مخالفت کنند. در هر صورت در هنگام همکاری با دیگران ، حفظ صداقت و احترام متقابل نکته کلیدی است.

از کلمات و عبارات بی معنی اجتناب کنید

قطعا باید گفت که در هنگام نقد یک طرح از لغات و عبارات بی معنی که بیشتر اوقات برای توصیف مسئله ای طبق عادت استفاده می کنیم، بپرهیزید. بهتر است از توضیحات عمیق و با معنی به جای این عبارات مبهم و بی معنی مانند ” به قدر کافی تمیز نیست” یا” این باید جذاب تر شود” استفاده کنیم. وقتی در مورد طرح صحبت می کنیم لغاتی مثل تمیز واقعا سلیقه ای، شخصی و ذهنی هستند و طراح را برای تغییردر جهت بهتر شدن آن، راهنمایی نمی کند. از عبارات با معنی تر و توصیفی برای مشخص تر کردن موضوع مورد انتقاد استفاده کنید. مثلا ” همه عناصر خیلی بهم نزدیک هستند که باعث ایجاد حس سردرگرمی و بهم ریختگی به کاربر میدهد” یا ” رنگ های استفاده شده بهتر است پر رنگ تر و شفاف تر باشند، این ممکن است به عدم وجود سلسله مراتب در طرح کمک کند.” خیلی توضیحات بهتری از ” تمیز” و ” جذاب” است. زیاد روی توضیحات خود در مورد اینکه چرا بعضی چیزا کاربردی هستند و بعضی دیگر نیستند، پافشاری نکنید.

هر چه اطلاعات بیشتر باشید ، بهتر است.

در نقد، مقایسه باید در مقیاس کم صورت گیرد.

این قوانین باید به دو صورت اجرا شود:

  • طراح باید از مقایسه کارش با طراح های مشهور ، مرسوم و مد روز اجتناب کند زیرا این شیوه اصالت را از طرح می گیرد.
  • انتقاد کننده هم باید از مقایسه کار طراح با طرح های مشهور، مرسوم و مد روز اجتناب کند مگر اینکه طرح در رقابت با محصولی است که شما آن را با طرح مقایسه کرده اید .

مقایسه به سه دلیل خوب نیست:

  • مقایسه اکثر اوقات به عنوان انتقاد تند، برداشت میشود مخصوصا اگر طرح اصلا شباهتی به آن طرحی که با آن مقایسه شده است را، نداشته باشد.
  • در هنگام مقایسه اطلاعات کمی برای یادگرفتن وجود دارد مگر اینکه مقایسه مشخص و مخصوص، به قدر کافی بدون منظور و معنی دار باشد.
  • شما در هنگام مقایسه برداشت خود را از طرح با دیگران به اشتراک می گذارید این کار باعث می شود طراح زمان و انرژی زیادی رای برای اجرای طرح صرف نکند.

از مقایسه زمانی استفاده کنید که شباهت ها ی مستقیم و معنی دار باشد.

در نقد کردن ویژه باشید

در رابطه با این موضوع در بخشهای قبل صحبت شده است. هدف از نقد یک طرح، بیشتر برای برای بررسی طرح، جهت برآوردن اهداف و انتظارات پروژه و همچنین برای ارائه کیفیت به فید بک ها و بازخورد های موجود راجع به طرح و طراحانی که در پس خلق آن هستند، می باشد. بنابراین این طراحان هستند که می توانند باعث پیشرفت محصول کلی شوند.

اگر در هنگام نقد،توضیحات به خصوص و ویژه نباشد، روابط ناشی از انتقاد ناراحت کننده خواهد بود و هم روی طرح تاثیر خواهد داشت و هم طراح را ناراحت خواهد کرد. دست آخر نتیجه این است که، عدم ویژه بودن انتقاد از طرح ها معمولا منجر به اجرای پروژه ای می شود که اهداف اصلی پروژه در آن نادیده گرفته شده است و به وضوح نیاز به بهینه شدن و پیشرفت دارد و محتملا مشتری شما از نتیجه کار بسیار ناراضی خواهد بود.

درهنگام نقد، قوانین و اصول طراحی را بخاطر داشته باشید

باید قبل از انتقاد کردن از هر طرحی راجع به قوانین و اصول طراحی تمرین و تحقیق زیادی داشته باشید. از نقطه نظر طراح مطمئن شوید که طرح شما از این قوانین پیروی می کند و می تواند به راحتی در مورد اینکه تصمیمات طرح بر چه اساسی صورت گرفته شده، توضیح دهد.

از نقطه نظر یک منتقد ، مطمئن شوید ، چگونگی تاثیر قوانین و اصول طراحی را ، با نگاه انداختن به آن درک خواهید کرد.

اگر همه گروه ها به قوانین و مبانی طراحی آشنا باشند، انتقاد آسانتر و به مراتب سریعتر مدیریت خواهد شد. زبان مشترکی بین گروه های طراح وجود دارد که به راحتی برای آنها قابل درک است مانند” من واقعا سلسله مراتب دیداری در طرح را نمی بینم” ،” شما باید در عناصر هدر استفاده بهتری از خطوط داشته باشید…”، اگر فکر می کنید این زبان را متوجه نمی شوید باید به تمرین و تحقیق بیشتری بپردازید.

در هنگام نقد، رویکرد طرح و زمینه آن را درک کنید

برای هر دو گروه ( انتقاد کننده و اتتقاد شونده)، لازم است از قبل درک درستی از آنچه دیگران ارائه می کنند و مفهوم اصلی پروژه، داشته باشند. تنها چیزی که می تواند نقد از طرح های بزرگ را زیر سوال ببرد زمانی است که هیچ کس درک درستی از یک موضوع مشترک نداشته باشند . این واضح است که طراحان طرح های متفاوت ارائه می کنند. نحوه کاری و شیوه متفاوتی از یکدیگر دارند. برای درک این موضوع مطلب را با یک مثال ادامه میدهیم فرض کنید طراح اهداف و رویکرد های منفعلی داشته باشد یعنی تغییر و تحول در کار برایش خیلی سخت باشد و شما بخشی از طرح که نیاز به اصلاح و بهتر شدن دارد به شدت وخیلی تند، نقد کنید. این موضوع ارتباط دو طرفه را از بین می برد و در نهایت نتیجه مایوس کننده ای را ارائه می کند.

برای هر دو گروه درک هدف و زمینه فکری یکدیگر مهم است و باید نسبت به یکدیگر صبور باشند.

در هنگام نقد، بپرسید چرا

این قانون یکی از قوانین با ارزش نقد طرح است. برای موفق بودن نقد یک طرح ، لازم است پرسش هایی پرسیده شود . مثلا: ” چرا از سایه های نارنجی تیره در مقابل روشن تر استفاده شده است؟” یا ” چرا فضا های منفی، بین دو عنصر وجود دارد؟” از این گونه سوالات ۲ منظور را می توان برداشت کرد:

به طراح اجازه میدهد که نقشه در نظر گرفته شده برای طرح خود را سریع مرور کند و علت اینکه چنین تصمیمی را گرفته است بیان کند.

به منتقد این فرصت را میدهد که طرح و اهداف طراح را خوب درک کند

گاهاٌ پیش آمده است به عنوان یک طراح واقعا ندانید چرا تصمیم به اجرای مورد در طرح گرفته اید و وقتی از شما علت را جویا می شوند پیش خود می گوید” فکر کردم جذاب تر می شود” . معمولا هم علت عمیق تری غیر از این موضوع ندارد. پرسش اینگونه سوالات این امکان را به همه گروه های درگیر پروژه میدهد که بفهمند چرا یک عنصر در طرح موثر تر از بقیه عناصر است و کدام اطلاعات جزود اطلاعات با ارزش برای پروژه های آینده است.

در هنگام نقد، پیشنهاداتی را ارائه کنید

باید از پیشنهادات در هر نقد طرح استقبال شود. اما این موضوع باید به همراه مورد شماره دو یعنی به همراه صداقت و احترام صورت پذیرد.

به پشنهادات خود احترام بگذارید و از این موضوع که قصد ریزبینی در روند اجرای طرح ندارید با نمی خواهید شیوه و سبک یا ایده خود را در جائی که نیاز نیست تحمیل کنید

یکی از بزرکترین دلایا اینکه طراحان طراح می شوند این است که عاشق امتحان کرده شیوه های جدید هستند و دوست دارند که خلاق باشند.

در صورتی که پیشنهادات شما بسیار تند یا همراه تعصبات شخصی و بدون معنی ارائه شود، برای طراحان خیلی مشکل خواهد بود که بفهمند چرا باید طرح آنها به این صورت باشد و چرا طرح اصلی بهترین طرح برای ارائه نبوده است.

در هنگام نقد، اهداف و مخاطبان طرح را در نظر بگیرید.

به یاد داشته باشید در هنگام نقد طرح همه نظرات و ایده های شما حول اهداف و مخاطبان پروژه در گردش باشد. مطمئن شوید که هدف های اصلی در طرح در نظر گرفته شده و فراموش نشده است. در نظر داشته باشید که مخاطبان پروژه به ایجاد یک شخصیت و خواسته های آن از طرح و تحلیل بهتر از اینکه کاربر چگونه وب سایت را بررسی می کنند و با طرح در تعامل است کمک می کنند.

توجه کنید که در نهایت ما بر اساس یک مقصود دست به طراحی می زنیم و آن چیزی نیست جزء مخاطبان و هدف آنها، در واقع کسانی که از محصول و خدمات وب استفاده می کنند. متمرکز کردن نقد ها حول کاربران و اهداف آنها ضروری است و مطابق بر این مطمئن باشید که طرح را به سمت درستی هدایت می کنید.

پیشرفت های مثبت ایجاد کنید

نقد طرح ابزار مهمی است که همزمان باعث پیشرفت شخصی طراحان و موفقیت محصول ارائه شده و بهتر شدن همکاری های گروهی، می شود. نقد از طرح بسیار اهمیت دارد و می تواند در هر زمانی و به هر شکلی صورت گیرد مثلا یک دیدار غیر رسمی باشد یا یک ملاقات ۵ دقیقه ای یا یک جلسه بحث و گفتگو . مهم این است که همه آنها با یک هدف مشخصی انجام گیرد و به سمت یک پیشرفت مثبت حرکت کند.