20% تخفیف بهاری برای شروع راه اندازی کسب و کار اینترنتی (مدت محدود)

35 درس بزرگ برای شروع کارآفرینی

شروع یک کسب و کار مسلزم آن است که شما به بسیاری از موارد از جمله مسائل قانونی، تامین منابع مالی، بازاریابی و فروش، حفاظت از مالکیت معنوی محصول خود، مسئولیت پذیری، مدیریت منابع انسانی و غیره است ولی علاقه به کارآفرینی انجام تمامی موارد یاد شده در سطوح فکری بسیار بالا را می طلبد. در این پست داستان های جذابی برای شما خواهیم گفت از شروع کار شرکت های مختلف چند میلیارد دلاری مانند اور، فیس بوک، Airbnb، واتس آپ و غیره که هر کدام از این مسائل می تواند به عنوان یک درس بزرگ در زمینه کارآفرینی مورد استفاده قرار گیرد.

در این مقاله شما 35 درس بزرگی را فرا خواهید گرفت که در زمینه کار آفرینی می تواند برای شما بسیار تاثیر گذار باشد. همچنین داستان هایی در مورد شرکت هایی که امروزه سهام هایی میلیارد دلاری دارند را خواهیم گفت، با ما در بررسی این 35 درس بزرگ کار آفرینی همراه باشید.

1: درک چالش‌های شروع کسب و کار و تعهد به آنها

همواره این را به یاد داشته باشید که شروع یک کسب و کار بزرگ، نیاز به زمان، منابع و انرژی بسیار زیادی دارد و این تعهد شما به زمان و منابع است که می تواند در موفقیت کسب و کار شما سهیم باشد. رشد یک کسب و کار بستگی به تعهد شما به زمان و منابع و گذاشتن انرژی برای رشد دارد. در ادامه برخی از مهم ترین چالش ها برای شروع یک کسب و کار را بررسی خواهیم کرد.

  • با یک محصول یا خدمات ویژه و بزرگ وارد صحنه رقابت شوید.
  • یک طرح قوی و یک دید خارق العاده برای کسب و کار خود داشته باشید.
  • بر اساس نوع کسب و کار خود، سرمایه و نقدینگی کافی در اختیار داشته باشید.
  • از بهترین کارمندان استفاده کنید.
  • کارمندان بد را سریع اخراج کنید تا مسئولیت زیادی در رابطه با آن ها نداشته باشید.
  • کار زیادی انجام دهید و تمام انرژی خود را برای کسب و کار خود بگذارید.
  • از آنچه از دست دادن مشتریان تلقی می شود، در اوایل شروع کسب و کار دلسرد نشوید.
  • مدیریت زمان موثر داشته باشید.
  • تعادل مناسبی در کار و زندگی داشته باشید.
  • مدیریت زمان برای تحکیم استراتژی خود به خرج دهید.
  • دلسرد نشوید، کار خود را حتی وقتی نا امید شده اید با انرژی ادامه دهید.

2: برای محافظت از دارای‌های شخصی، شرکت تاسیس کنید

هیچگاه این ریسک را نکنید که به صورت شخصی یک شرکت را برای حفظ دارایی های شخصی خود تاسیس نمایید چرا که این کار می تواند باعث بدهکاری شما در ازای آن چه حفظ دارایی های شخصی تلقی می شود می گردد. شما می توانید یک شرکت کوچک یا یک شرکت با مسئولیت محدود راه اندازی کنید و یا شرکتی با سرمایه های جذب شده از منابع خارجی را راه اندازی نمایید. اگر از خود من سوال کنید، ترجیح می دهم که یک شرکت کوچک یا یک شرکت با مسئولیت محدود راه اندازی کنم و سپس با جذب سرمایه های خارجی، آن را به یک کمپانی بزرگ تبدیل کنم.

در هر حال بسیاری از صاحبان کسب و کارها این تصور اشتباه را دارند که با دریافت تایید گواهی ثبت نام با یک شرکت کاملا شخصی و خصوصی، می توانند از مسئولیت شخصی و دارایی های شرکت کاملا محافظت نمایند که این امر درست نیست. تنها فرآیند ترکیب به صورت کامل می تواند شما را از خطرات حفظ کند و برای کاهش مسئولیت های خود می توانید از رویه هایی که در ادامه به معرفی آن می پردازیم استفاده نمایید.

  • همیشه از نام شرکت استفاده کنید: برای قراردادها، اسناد و مدارک همیشه از نام شرکت استفاده کنید. این کار باعث می شود که دید خارجی نسبت به کسب و کار شما، به عنوان یک نهاد خارجی و یک شرکت مستقل به حساب آورده شود.
  • همیشه از امضای صحیح استفاده کنید: استفاده از امضای صحیح به معنای آن است که شما بتوانید از امضای شخصی خود در قرارداد ها استفاده نمایید. به یاد داشته باشید که برای هر امضا، نام خود به همراه عنوان در شرکت یاد شود تا صورت رسمی به خود بگیرد.
  • پیروی از ضمانت نامه های شرکت: ضوابط یک شرکت را همواره به درستی انجام دهید، انجام جلسات هیئت مدیره، صدور سهام بر اساس قوانین عمومی و قوانین خصوصی شرکت خودتان، ضبط دقیقه جلسه های هیئت مدیره و سایر ضوابطی که در یک شرکت باید دقیق انجام شود را به صورت درست انجام دهید.
  • منابع مالی را تجمیع نکنید: همیشه به یاد داشته باشید که منابع مالی نباید با یکدیگر ترکیب شوند. بودجه شرکت ها و وجوهی که سهامداران فردی نباید با یکدیگر به هیچ دلیلی تجمیع شوند.
  • اطمینان داشته باشید که مالیات را جداگانه نگه می دارید: برای پرداخت مالیات باید به طور کامل از حساب های شرکت و گزارش های مالیاتی جداگانه ای که برای شرکت ارائه شده است پرداخت شود.
  • معاملات فردی را با معاملاتی که شرکت انجام می دهد به طور کامل جدا کنید: اساسا نباید اجازه بدهید که خط جدا کننده سهامداران، صاحبان شرکت یا هیئت مدیره (که به عنوان یک نهاد جداگانه شناخته می شود) از بین برود. این کار باعث می شود که هرگونه بدهی شخصی با بدهی های مربوط به کسب و کار همواره جدا باشد و این دو مسئله به هم ارتباطی پیدا نکنند.

3: یک نام بزرگ برای کسب و کارتان انتخاب کنید

یکی از مهم ترین پارامترها که شاید کمتر مورد توجه قرار گرفته است، انتخاب یک نام مناسب برای کسب و کار شماست. این کار می تواند تاثیر بسیار زیادی در افزایش رونق کسب و کار شما داشته باشد و انتخاب نامناسب یک نام، می تواند شما را با مشکلات قانونی همراه کند که نمی توانید کسب و کار خود را گسترش دهید و یا در این راه به مشکل برخورد می کنید. در این جا چند نکته اساسی برای انتخاب یک نام مناسب برای کسب و کارتان را برای شما آورده ایم:

  1. از نام هایی که تلفظ آن ها سخت است دوری کنید.
  2. از انتخاب نامی که می تواند در گسترش کسب و کار شما محدودیت هایی ایجاد نماید دوری کنید.
  3. یک جستجوی اینترنتی کامل بر روی نامی که به شما پیشنهاد شده است داشته باشید.
  4. نامی را انتخاب کنید که امکان دریافت دامنه .com برای آن وجود داشته باشد. (انتخاب نام های دامنه .net و غیره شاید زیاد پسندیده نباشد.
  5. جستجوی کاملی در زمینه علامت تجاری کسب و کارتان انجام دهید و اطمینان حاصل کنید که شما و کارمندانتان با شنیدن این نام حس خوبی خواهند داشت.
  6. پنج نامی که دوست دارید انتخاب کنید را بر روی کاغذ بیاورید و نام و نام خانوادگی خود، کارمندان با وفای شرکت، شرکا، سرمایه گذاران و مشتریان بالقوه آزمایش کنید و ببینید که کدام نام می تواند درخور شرکت شما باشد.

4: ارائه محصولات و خدمات خوب در زمان کوتاه

زمانی که می خواهید شروع به انجام کاری بکنید، حداقل این کار را با محصولی خوب شروع کنید اگر نمی توانید یک محصول عالی را در بازار عرضه نمایید. نگران نباشید و مطمئن باشید که از دیرباز تاکنون، این بازخورد مشتریان بوده است که تاثیر بسیار زیادی در بهبود کیفیت کسب و کار شما خواهد داشت. حتی می توانید قبل از اینکه محصول پایدار خود را روانه بازار کنید، محصولی تحت عنوان بتا یا محصول آزمایشی در بازار عرضه کنید و پس از بازخوردهایی که از محصول شما شد، آن را بهبود بخشیده و محصول اصلی را در بازار عرضه نمایید. همانطور که شریل سندبرگ، یکی از مدیران ارشد فیس بوک می گوید : "انجام شده، بهتر از کامل است".

5: یک وب سایت عالی برای کسب و کارتان طراحی کنید

یکی از پارامترهایی که در موفقیت کسب و کار شما دارای تاثیر زیادی می باشد و بهتر است وقت و تلاش خود را در این راه صرف نمایید، ایجاد یک وب سایت عالی برای کسب و کارتان می باشد. سرمایه گذاران آینده، مشتریان و شرکای تجاری شما همواره وب سایت شما را بررسی می کنند و اگر می خواهید کسب و کارتان را در نظر آن ها حرفه ای نشان دهید و بهترین محصولات را در نظر داشته باشید، ایجاد یک وب سایت حرفه ای را برای شما ضروری می کنند. در این قسمت برخی از نکاتی که در طراحی خوب یک وب سایت حائز اهمیت است را به شما خواهیم گفت :

  1. سایت رقبا را بررسی کنید.
  2. با طراحی یک قالب برای سایت خود، کار را شروع کنید.
  3. با پنج یا شش سایت توسعه دهنده وب سایت، مطالب خود را به اشتراک بگذارید، آن چه را که دوست دارید و فکر می کنید به توسعه کسب و کارتان کمک می کند به اشتراک بگذارید.
  4. وب سایت خود را بر اساس قوانین موتورهای جستجو بهینه سازی نمایید. (این کار احتمال نمایش وب سایت شما در میان نتایج را بسیار بیشتر خواهد کرد.
  5. محتوای باکیفیت، اصلی و درجه یک تولید کنید.
  6. وب سایتی user friendly داشته باشید و اطمینان کسب کنید که وب سایت شما در دستگاه های موبایل هوشمند نیز به خوبی نمایش داده می شوند.
  7. از سرعت بالای بارگزاری سایت خود اطمینان کسب کنید.
  8. وب سایت خود را ساده نگه دارید. شلوغی بیش از اندازه سایت باعث می شود تا بازدید کنندگان از آن دور شوند.
  9. اطمینان حاصل کنید که وب سایت شما توافق نامه های استفاده از شرایط و سیاست حفظ حریم خصوصی را نقض نمی کند. (مطابق با قوانین GPDR اروپا)
  10. نوار دسترسی به قسمت های مختلف سایت را بزرگ کنید و مطمئن شوید که همه می توانند از آن به راحتی استفاده کنند.
  11. یک دامنه به یاد ماندنی .com را رزرو کرده و از آن استفاده کنید.
  12. از لحاظ بصری و گرافیکی روی سایت خود کار کنید.
  13. روش های دسترسی به راه های تماس و یا خرید محصولات را در وب سایت خود ساده بگذارید.

6: پله های ترقی خود را واضح ارائه دهید

یکی از مزایای تغریف دقیق از پله های ترقی را می توان ارائه توضیح مختصر و قانع کننده برای کسب و کار شما دانست. شما باید از پله های اول این راه را هموار کنید و بر این اساس پیش روی داشته باشید که آیا مایل به سرمایه گذاری در آینده از طرف منابع خارجی هستید؟ مشتریان، کارمندان و شرکای تجاری شما باید بدانند که سیاست کلی شما در چیست. در این بخش برخی از مهم ترین نکات مربوط به ایجاد پله های ترقی را برای شما واضح خواهیم کرد:

  • شروع قدرتمندانه ای داشته باشید.
  • مثبت نگر باشید و اشتیاق به رسیدن به هدف را داشته باشید.
  • به یاد داشته باشید که تمرین و تجربه شما را فوق العاده و شگفت انگیز می کند.
  • هر روز 60 ثانیه شوق و تمرکز برای رسیدن به هدف داشته باشید.
  • از استفاده از اصطلاحات پیچیده حرفه ای پرهیز کنید.
  • تجارت شما منحصر به فرد است و این را همواره این منظور را برسانید.
  • مشکلات پیچیده شما حل خواهد شد.
  • از شنوندگان خوب دعوت کنید که به توضیحات شما گوش کنند. این نشان می دهد که آن ها علاقمند به کسب و کار شما خواهند بود.

7: با شرکای سازنده در زمینه کسب و کارتان آشنا شوید

اگر می خواهید کسب و کار خود را با شرکای تجاری آغاز کنید، باید در مورد جزئیات کسب و کارتان به توافق برسید. انجام این کار می تواند از بروز مشکلات پس از شروع، جلوگیری نماید و به شما در جاده موفقیت کارآفرینی کمک کند. (مثال مثبتی که در این زمینه زده می شود، همکاری تجاری وینکلووس و زاکربرگ در فیس بوک است.) به نوعی شما باید به یک توافق بنیادین پیش از شروع کار با همکاران و شرکای تجاری خود فکر کنید و به نکات زیر دقت داشته باشید:

  • حقوق و دستمزدها چگونه در میان بنیانگذاران کسب و کار تقسیم خواهد شد؟
  • آیا درصد مالکیت کسب و کار بر اساس مشارکت هر یک از اعضا حق تقدم دارد؟
  • نقش و مسئولیت هر یک از شرکای بنیانگذار کسب و کار چیست؟
  • در صورتی که یکی از شرکای بنیان گذار کسب و کار، از آن خارج شود، آیا حق بازگشت را دارد؟ در صورتی که جواب مثبت است به چه قیمتی می تواند سهام تمام یا بخشی از سهام بنیادین خود را باز پس گیرد؟
  • هر سهامدار یا شریک در هر سازمان، تا چه زمانی به سازمان یا کسب و کار تعهد خواهد داشت؟
  • هر بنیان گذار، چه حقوقی دارد؟ اگر این حقوق را داشته باشد، چگونه می تواند آن را تغییر دهد؟
  • تصمیم های کلیدی در مورد کسب و کار و تصمیم های روزانه در این کسب و کار نوپا چگونه گرفته می شود؟ (این کار می تواند توسط رای اکثریت، رای یک نفر خاص یا تصمیمات خاصی باشد که توسط مدیر عامل و صرفا توسط خود او انجام شود.)
  • در چه زمانی یک بنیانگذار می تواند به عنوان یک کارمند شناخته شده و حذف شود؟ (این تصمیم معمولا توسط هیئت مدیره گرفته می شود.)
  • چگونه در کسب و کار نوپای شما سرمایه گذاری انجام خواهد شد و یا نقدینگی به چه شکل در کسب و کار شما تزریق می شود؟
  • تصمیم برای چگونگی فروش کسب و کار به چه شکل انجام خواهد شد؟
  • چه اتفاقی خواهد افتاد اگر که یک بنیانگذار در انتظار توافق، در زمان تصمیم گیری های بنیادین شرکت نباشد؟
  • هدف و چشم انداز کلی کسب و کار نوپای راه اندازی شده چه خواهد بود؟
  • در صورتی که یک بنیانگذار بخواهد کسب و کار را ترک کند، آیا شرکت می تواند سهام خود را خریداری نماید؟ به چه قیمتی؟

8: دریافت شناسه مالیاتی

دریافت یک شناسه مالیاتی برای باز کردن حساب در بانک ها و دریافت شناسه کارفرمایی دارای اهمیت بسیار زیادی می باشد و می توانید با دریافت شناسه مالیاتی، راحت تر مسائل حقوقی و مالی خود را حل و فصل نمایید. همچنین شماره شناسه مالیاتی شما دارای شباهت بسیار زیادی به شماره ثبت شما خواهد داشت و برای دریافت شماره ثبت می توانید از شماره شناسه مالیاتی استفاده نمایید.

9: سیستم حسابداری خوبی را تنظیم نمایید

یکی از مهم ترین شروطی که می تواند به موفقیت کسب و کار شما منجر شود، ایجاد یک سیستم حسابداری و حسابرسی برای پیگیری امور مالی، درآمد، هزینه ها، هزینه های سرمایه اولیه، سود بهره، مالیات، استهلاک، سود و زیان کلی و غیره تنظیم نمایید. این امر برای درک بهتر وضعیت کسب و کار و جریان نقدی شما و همچنین در مورد مالیات می تواند کمک شایانی به شما نماید.

برخی از نرم افزارهای آنلاینی که می توانند به شما کمک کنند تا سیستم حسابداری خوبی داشته باشید مانند Quick books، Zoho، FreshBooks و Xero می باشند که لینک ورود به این برنامه ها برای شما قرار داده شده است.

10: ایجاد مرجع ارزیابی متقاضیان پیش از استخدام

بسیاری از کارفرمایان به اشتباه در هنگام مصاحبه با فردی که اعلام آمادگی برای دریافت شغلی در کسب و کار شما کرده است، بازرسی محدودی انجام می دهند و در واقع مرجعی واحد که قدرت تشخیص خوبی برای نامزدهای دریافت یک شغل را داشته باشد ندارند و این یکی از مهم ترین عواملی است که می تواند به شکست کسب و کار آن ها خاتمه یابد. در ادامه به شما لیست مهم ترین عواملی که باید مورد ارزیابی قرار گیرند را ارائه خواهیم داد.

  • تایید ردیف شغلی و تاریخ استخدام
  • تایید مدارک تحصیلی متقاضی و تاریخ حضور و فارغ التحصیلی از دانشگاه و مدرسه
  • مشخص کردن حقوق و دستمزد در شروع و پایان کار
  • بررسی رزومه قبلی از لحاظ نقش شغلی و مسئولیت هایی که قبلا متقاضی در سایر شرکت ها داشته است.
  • سوال کردن در مورد عوامل ترک کار قبلی توسط متقاضی شروع به کار
  • ارتباط با مدیران شرکت قبلی محل کار متقاضی و بررسی نقاط قوت و ضعف وی
  • بررسی توانایی های متقاضی برای همراهی با دیگر کارکنان و مشتریان و روحیه کار تیمی
  • بررسی توانایی متقاضی برای دریافت عنوان شغلی جدید و پیشرفت در این نقش
  • بررسی موقت یا دائمی بودن شغل و عواملی که باعث غیبت متقاضی در محل کار می شود.
  • بررسی رزومه و توانایی های متقاضی با سایر متقاضیان و دریافت نمره میانگین برای دریافت عنوان شغلی.

هدف از این بررسی به صورت مرجع آن است که اطمینان حاصل شود که متقاضی در رتبه کاری شرکت قرار دارد یا فرهنگ وی با فرهنگ موجود در شرکت خوانایی دارد. اطمینان حاصل شود که رزومه کاری وی و رزومه ای که از متقاضی دریافت شده است با هم تطبیق داشته و وی می تواند مسئولیت شغلی جدید خود را دریافت نماید.

این کار امروزه توسط دولت ها نیز انجام می شود و عدم پیروی از این چک لیست که ارائه شد می تواند منجر به بروز دعوی های حقوقی برای شرکت شما شود. در زمینه استخدام می توانید از افرادی که در این زمینه کارشناس هستند، مشاوره دریافت نمایید.

11: فرم استخدام و قرارداد قوی تنظیم کنید

توافق های شفاهی با کارمندان معمولا به بن بست می رسند و دچار سوءتفاهم خواهند شد. برای اینکه یک کارمند خوب را استخدام کنید باید از یک نمونه قرارداد با پیش نویس بسیار دقیق استفاده کنید که قبل از امضای کارمند باید با دقت بررسی شود. برای مدیران ارشد و کسانی که نقش های حیاتی در کسب و کار شما دارند، این فرم باید با دقت بیشتری تنظیم شود. در ادامه به بررسی برخی از نکات برای ارائه یک قرارداد خوب کاری خواهیم پرداخت :

  1. عنوان شغلی و کاری که کارمند باید انجام دهد.
  2. مشخص کنید که شغل به صورت تمام وقت است یا نیمه وقت.
  3. چه زمانی کار شروع می شود.
  4. حقوق، مزایا و پاداش را به طور دقیق مشخص کنید.
  5. مشخص کنید که اتمام کار از سوی طرفین امکان پذیر است و چه پیامدهایی را برای فسخ کننده قرار داد دارد. (اگرچه بسیاری از مسائل قانونی وجود دارد که کارفرما را از فسخ قرارداد مستثنا می سازد مانند تبعیض و تنبیه)
  6. مشخص کنید که آیا قرارداد می تواند در غیاب کارمند دچار تغییر شود یا خیر؟ در صورتی که جواب مثبت ارزیابی می شود، شرایط را عنوان کنید.
  7. مشخص کنید که آیا کارمند می تواند این قرارداد را به صورت محرمانه امضا کند؟ (در ادامه به شرح آن خواهیم پرداخت.)
  8. شرکت باید انتخاب کند که در صورت بروز مشکل بین طرفین، شرح دعوی باید تنها و تنها به صورت محرمانه توسط داوری که شرکت انتخاب می کند انجام شود. (در ادامه بیشتر توضیح خواهیم داد.)
  9. هرگونه مزایایی که برای فروش سهام به کارمند داده می شود و شرایط حق تقدم وی.
  10. کارمند تحت نظر کدام سرپرست کار خود را انجام می دهد و گزارش کار وی توسط چه کسی ارائه می شود.
  11. در انتها باید تاکید شود که تمامی مسائل در برگه قرارداد شرح داده شده است و کارمند آن را امضا می کند. همچنین حقوق و یا مزایای مازاد به کارمند ارائه نخواهد شد مگر بر اساس قوانین داخلی شرکت که تمامی کارمندان از آن پیروی می کنند.

شرکت و کارگر باید توافقنامه ای را امضا کنند که تمامی دستاوردهای شرکت تا زمانی که توسط مدیران بالا رده به صورت عمومی اعلام نشده اند به صورت شخصی و محرمانه باقی بمانند. این امر در مورد سهام ها و سایر مسائل شرکت نیز مورد استفاده می باشد. همچنین باید مشخص شود که در صورت تخطی از این قوانین، کارفرما می تواند بر اساس قوانین اداره کار با کارمند متخلف برخورد نماید.

12: از امضای قرارداد محرمانه بودن دستاوردها توسط تمامی کارمندان اطمینان حاص نمایید

شرکت های نوپا و کسب و کارهای جدید همواره ممکن است به دستاورد یا حتی اختراع جدیدی برسند که نباید به صورت عمومی اعلام شوند. شما باید قراردادی را با کارمندان خود امضا کنید که ایده پردازی ها، مراحل آزمایش محصولات و سایر اطلاعات را به صورت محرمانه نگه دارد.

یکی از بهترین کارها که در این رابطه می توانید انجام دهید، استفاده از یک توافقنامه برای محافظت از اطلاعات خصوصی شرکت می باشد. شما می توانید در این توافقنامه قید کنید که تمامی اختراعات و نوآوری هایی که یک کارمند برای شما ایجاد می کند و تمامی تلاش های وی در زمینه کسب و کار شما، به شرکت و کسب و کار شما تعلق دارد نه خود کارمندی که برای شما کار می کند.

نکاتی را که در ادامه به آن ها می پردازیم، برای ایجاد یک توافقنامه خوب برای محرمانگی اطلاعات شرکت می تواند مفید واقع شود:

  • کارمندان نباید اطلاعات محرمانه شرکت را افشا کنند و یا در اختیار شرکت های دیگر به صورت شخصی قرار دهند. برای این کار نیاز به دریافت مجوزهای لازم از شرکت می باشند.
  • کارمند باید هرگونه ایده، اکتشاف، اختراع و محصولاتی که مربوط به کسب و کار این شرکت می باشد را در طول مدت زمانی که برای شما کار می کند، به شرکت بسپارد.
  • شرکت مالک تمامی اختراعات، ایده ها، اکتشافات و محصولاتی است که کارمند انجام می دهد.
  • کارمندی که برای شما کار می کند، با هیچ شرکت یا کسب و کار دیگری همکاری نداشته و موظف به افشای اطلاعات شما نخواهد بود. اطلاعات محرمانه شرکت شما باید توسط کارمند تحت الحفظ بماند و متعلق به وی برای افشای آن به دیگران نخواهد بود.
  • پس از اتمام کار، کارمند موظف است که تمامی اطلاعات و وسایل محرمانه شرکت را، به شرکت بازگرداند.
  • کارمند در حال همکاری با شما، با هیچ شرکت رقیبی همکاری نمی کند و از این لحاظ، هیچ مشکلی کسب و کار شما را تهدید نخواهد کرد.
  • محرمانه بودن تعهدات کارمند به شرکت، پس از اتمام طول مدت زمان کار باید ادامه داشته باشد و کارمند موظف به اطاعت از بندهای قرارداد محرمانه شرکت می باشد.
  • توافقنامه کاری محرمانه، تضمینی برای ادامه همکاری با کارمند نخواهد بود.

سرمایه گذاران بالقوه که می خواهند در کسب و کار شما سرمایه گذاری داشته باشند، همواره به دنبال این دست از قراردادها برای اطمینان از خصوص بودن مسائل محرمانه شرکت می باشند. همچنین در صورتی که روزی بخواهید شرکت خود را به فروش برسانید، تیم مطالعاتی شرکت خریدار، تمامی این قراردادها را چک کرده و اساسا به دنبال توافقنامه های مربوط به خصوصی بودن اطلاعات می باشد.

بهتر است که توافقنامه محرمانه بودن اطلاعات شرکت، توسط مشاورین و افراد رده بالای شرکت نیز به امضا برسد تا با خیالی راحت بتوانید ورود به بازار کسب و کار را آغاز نمایید.

13: مراحلی برای حفظ مالکیت معنوی در نظر بگیرید

یکی از نکاتی که باید همیشه در نظر داشته باشید و به آن اهمیت دهید، مالکیت معنوی شما بر روی محصول تولید شده شما می باشد. برای کاهش میزان سوخت شرکت، بهتر است سرمایه گذاری فکری و مالی مناسبی در زمینه محافظت از مالکیت معنوی خود داشته باشید. حقوق مالکیت معنوی شرکت خود را دفاع از ایده ها و اختراعات کسب و کار خود آغاز کرده و ادامه دهید.

برخی از تکنیک هایی که می تواند به شما در حفاظت از مالکیت معنوی کمک کند و بسیار ساده و مقرون به صرفه هستند، در ادامه به شما گفته خواهد شد.

گاها شرکت ها تصور می کنند که حفاظت از حق ثبت اختراع، گواهی بر موفقیت شرکت در حفاظت از مالکیت معنوی است. در حالی که ثبت اختراع می تواند اقدامی فوق العاده با ارزش برای شرکت باشد اما لزوما نمی تواند اطمینانی بر فروش بیشتر محصول و موفقیت شرکت باشد. اسرار تجاری شما، سیاست هایی که باید در دنیای سایبری داشته باشید، علائم تجاری و حتی حق نسخه برداری می تواند از مدل های دیگر حفاظت از مالکیت معنوی به شمار رود.

در این قسمت خلاصه ای از انواع مدل های حفاظت از مالکیت معنوی را به شما خواهیم گفت :

  • اختراعات: برای اینکه بتوانید از ایده های نوآورانه خود حفاظت مالکیت معنوی ایجاد کنید و یا این کار را برای یک محصول جدید انجام دهید، می توانید یک حق اختراع دریافت نمایید. استفاده یا فروش این اختراع برای کسانی به غیر از شما ممنوع بوده و از این کار جلوگیری خواهد شد. مسائل مهم و کلیدی که باید در این زمینه به یاد داشته باشید، در ادامه به شما گفته خواهد شد : 1. تجسم بنیادین یک ایده قابل پیاده سازی، فرمول و یا محصولی جدید را می توانید ثبت اختراع کنید. 2. اختراع باید محصولی جدید باشد. 3. ایده اختراع و یا محصول باید جدید باشد و از قبل ثبت نشده باشد. 4. اختراع شما باید مفید واقع شود. در ایالات متحده آمریکا شما می توانید پس از ثبت یک اختراع، علامت تجاری ثبت اختراع را دریافت نمایید ولی برای اینکه روند کاری شما به طول نینجامد، بهتر است که از وکلایی که در این زمینه کار می کنند استفاده نمایید. ناکامی در ثبت اختراعات می تواند برای شما گران تمام شود.
  • کپی رایت: حق نسخه برداری از روی تلاش های شما باید محفوظ باشد. حتی محتوایی که بر روی وب سایت خود قرار می دهید را می توانید شامل قوانین کپی رایت کنید ولی بهتر است که برای کپی رایت دقت بسیار زیادی به خرج داده و حق نسخه برداری از روی تمام اسناد شرکت تنها برای خودتان محفوظ بماند.
  • علائم تجاری: ثبت یک علامت تجاری می تواند به شما کمک کند تا مالک یک محصول شناخته شوید و یا برای تشخیص کالاهای خود باید از علائم تجاری استفاده کنید. از مهم ترین علائم تجاری که شناخته شده می باشد، Coca-Cola، American Express و IBM هستند. شما می توانید با ثبت علامت تجاری، از حقوق آن استفاده نمایید.
  • علامت خدمات: علائم خدمات مانند علائم تجاری هستند و برای شناسایی شرکت های ارائه خدمات شناخته می شوند.
  • اسرار تجاری: اسرار تجاری یکی از مهم ترین دارایی های شما برای شروع کسب و کار می باشد. شما باید برای اسراری که دارید و می خواهید محرمانه آن ها را برای خودتان نگه دارید، ارزش قائل شوید. اسراسر تجاری شما در صورتی که توسط شخصی افشا شود قابل پیگیری خواهد بود و تماما باید محرمانه نگاه داشته شود. اسرار تجاری متغیر هستند، از لیست فرمول های استفاده شده توسط کوکا کولا گرفته تا برنامه های کامپیوتری می توانند از اسرار تجاری به شمار روند.
  • توافق نامه اطلاعات محرمانه: این توافق نامه به هدف جلوگیری از افشای اطلاعات محرمانه (مانند یک محصول جدید معرفی نشده و یا ایده کسب و کار) انجام داده می شود و به آن معنا می باشد که کارمند شما اطلاعات محرمانه ای را در اختیار یک شخص ثالث قرار می دهد و این فرد یا شرکت ثالث باید متعهد شود که این اطلاعات را به صورت محرمانه حفط نماید مگر اینکه صاحب این اطلاعات اجازه افشای آن را بدهد.
  • توافق نامه محرمانه کارمندان و مشاوران: تمامی کارمندان و مشاوران کسب و کار نوپای شما باید این توافق نامه را برای جلوگیری از افشای اطلاعات محرمانه امضا کنند.
  • شرایط استفاده از سرویس ها و خط مشی امنیت داده ها: اگر کسب و کار اینترنتی هستید و می خواهید خدماتی را به صورت آنلاین ارائه دهید، لازم است که محدودیت ها و باید ها و نباید هایی را برای کاربران خود ایجاد نمایید. سیاست حفظ حریم خصوصی شرکت شما دارای تاثیر مستقیم در حریم شخصی کاربران سایت شما دارد و برای تعیین این خط مشی می توانید از قوانین جدید اروپا موسوم به GDPR استفاده نمایید.

14: به یک فروشنده قوی تبدیل شوید

اگر می خواهید به یک کسب و کار نوپای موفق تبدیل شوید، باید یاد بگیرید که چگونه به یک فروشنده قوی تبدیل شوید. شما نه تنها باید بتوانید محصولات خود را به مشتریان بفروشید، بلکه باید بدانید که چگونه قسمتی از کسب و کارتان را به برخی از سرمایه گذاران و حتی کارکنان خود بفروشید.

این مهم است که قابل اعتماد دیده شوید و به نظر مشتریان خود گوش کنید. فروش را از زمین خودتان آغاز کنید و به بازخوردهای دریافت شده از سمت مشتریان توجه نمایید و سپس روش فروش خود را اصلاح کنید. حتی اگر در این کار استاد نیستید باید خود را با اعتماد به نفس و قوی جلوه دهید و برای فروش قوی پیگیری های لازم را انجام دهید.

15: مقالات مربوط به حوزه مالی و بودجه را مطالعه کنید

بسیاری از کسب و کارهای نوپا که شکست خورده اند، دلیل اصلی شکست خوردنشان تنها عدم توانایی مدیر و موسس در زمینه تنظیم هزینه بوده است. یکی از مهم ترین شرایط رونق کسب و کارتان، یادگیری نحوه صحیح بودجه بندی و اظهارات مالی به شمار می رود. بودجه بندی دقیق به صورت ماهیانه از اهمیت بسیار زیادی برخوردار بوده و باید به طور مرتب بررسی و اصلاح شود.

در صورتی که بتوانید درک درستی از اظهارات مالی و بودجه بندی کسب و کارتان داشته باشید، به راحتی می توانید به سوالات سرمایه گذاران پاسخ داده و به این ترتیب به راحتی می توانید بودجه دریافت نمایید. در ادامه برخی از مهم ترین سوالاتی که سرمایه گذاران ممکن است از شما بپرسند را خواهیم گفت :

  • پیش بینی های شرکت برای سه سال آینده چگونه است؟
  • فرضیه های کلیدی و پیش بینی های شما در مورد کسب و کارتان چگونه است؟
  • سهام و بدهی های شرکت در این سه سال تا چه حد افزایش پیدا می کند و ساختار سرمایه شما چیست؟
  • چه نوع سرمایه گذاری و تامین بدهی برای آینده شما لازم است؟
  • از تمامی سهام شرکت، تا چه حد برای کارکنان کنار گذاشته می شود؟
  • کسب و کار شما چه زمانی به سود دهی خواهد رسید؟
  • چه میزان سوخت سرمایه تا زمان به سود دهی شرکت خواهیم داشت؟
  • واحد اقتصادی شما چیست؟
  • چه عواملی موثر بر رشد سریع شما می تواند باشد؟
  • مدیریت بر روی کدام معیارهای کلیدی تمرکز دارد؟

16: کسب و کارتان هدف دار کنید

برای اینکه در کسب و کارتان موفق شوید باید به طور مداوم جذب مخاطب و ساخت بازار هدف را تمرین کنید و حتی آموزش های لازم در زمینه بازار هدف را ببینید. باید مطمئن شوید که استراتژی بازاریابی شما شامل موارد زیر می شود:

  1. یادگیری اصول SEO(بهینه سازی موتورهای جستجو) به طوری که زمانی که افراد به صورت آنلاین محصولات و خدمات حوزه کاری شما را جستجو می کنند، صفحه کسب و کار شما را به عنوان اولین انتخاب های موتورهای جستجوگر مانند گوگل مشاهده نمایند.
  2. از رسانه های اجتماعی استفاده کنید تا کسب و کار شما شناخته تر شده و ترویج پیدا کند. (لینکداین، فیس بوک، توییتر، پینترست و غیره)
  3. بازاریابی محتوا را با نوشتن مقالات جذاب در حوزه کسب و کار خود آغاز نمایید.
  4. اخبار مطبوعاتی برای رویداد های مهم را فراموش نکنید.
  5. به طور مداوم از شبکه های مجازی استفاده کنید.

17: برای تکمیل تیم، از مشاورین و مترجمین استفاده کنید

یکی از کارهایی که صاحبین کسب و کارهای نوپا از آن استفاده می کنند، استفاده از تیم های کارمندی کوچک و محدود است. برای اینکه بتوانید بازده کاری خود را افزایش دهید می توانید از مشاورین، متخصصین و مترجمین آزاد برای به حداقل رساندن هزینه ها و مزایا استفاده نمایید.

18: یک معرفی نامه برای سرمایه گذاران تهیه کنید

معمولا شرکت های استارتاپی برای اینکه ارائه ای قابل قبول برای سرمایه گذاران داشته باشند، یک ارائه برای این افراد و شرکت ها انتخاب می کنند. این ارائه شامل یک پاورپوینت با 15 الی20 اسلاید است که برای معرفی محصولات، تکنولوژی ها و تیم شرکت به سرمایه گذاران مورد استفاده می باشد.

افزایش سرمایه از طریق سرمایه گذاری خارجی بسیار دشوار و وقت گیر می باشد. برای این که بتوانید این کار را به خوبی انجام دهید، لازم است ارائه ای قابل قبول داشته باشید که قانع کننده باشد و سرمایه گذار را به سمت کسب و کار استارتاپی شما جذب نماید.

در این قسمت به شما نکته هایی را برای ایجاد یک ارائه خوب خواهیم گفت که شاید خیلی از استارتاپ ها با در نظر نگرفتن آن ها، متحمل شکست و از بین رفتن شده اند. این نکات می تواند در جذب سرمایه بسیار تاثیرگذار باشد.

بایدها:

  • عبارت "کلیه حقوق مادی و معنوی این اثر متعلق به (نام شرکت) می باشد. (سال) تمام حقوق این ارائه محفوظ است."
  • باید بتوانید بیننده را متقاعد کنید که فرصت بازار شما بزرگ است و سرمایه گذاری در آن جواب می دهد.
  • از جلوه های بصری جذاب استفاده کنید و گرافیک ارائه را تقویت کنید.
  • یک ارائه به صورت PDF تهیه کنید و آن را در اختیار سرمایه گذار از قبل شروع برگزاری جلسه قرار دهید. سرمایه گذار را مجبور نکنید که آن را از سرویس هایی مانند دراپ باکس یا گوگل داکس دانلود کند. این کار تنها یک مانع برای خواندن این ارائه ایجاد می کند.
  • یک نسخه نمایشی از محصول خود را در حین ارائه به سرمایه گذار نشان دهید.
  • یک داستان خصوص و جذاب که به یاد سرمایه گذار بماند و اشتیاق شما برای ایجاد این کسب و کار را نشان دهد به سرمایه گذار بگویید.
  • نشان دهید که یک ایده دارید و در حال انجام کار برای پیشرفت دادن آن و توسعه آن هستید. همچنین ثابت کنید که در حال جذب مشتری می باشید.
  • طرز صحبت کردن و صدای سخنران برای سرمایه گذار باید به یاد ماندنی باشد.
  • از فونت، رنگ و سایز عنوان در تمامی اسلایدها استفاده کنید.

نبایدها:

  • اسلایدهای معرفی نامه شرکت نباید بیشتر از 15 الی 20 عدد در قالب پاورپوینت باشند. این کار می تواند در جلب توجه سرمایه گذاران اثر منفی داشته باشد. اگر فکر می کنید به اطلاعات بیشتری برای ارائه نیاز دارید می توانید آن را در قالب یک ضمیمه قرار دهید.
  • اسلایدهای شما نباید از کلمات بسیار زیادی تشکیل شده باشند.
  • جزئیات مالی خود را بیش از حد نیاز فاش نکنید. این کار باعث دخالت سرمایه گذاران در کار شما خواهد شد.
  • سعی کنید در ارائه تنها نکات کلیدی را به مخاطبین خود ارائه دهید و از ارائه تمامی اطلاعاتی که مربوط به کسب و کارتان می شود جلوگیری نمایید.
  • از اصطلاحات تخصصی زیادی استفاده نکنید. سرمایه گذار گاها گیج می شود و فورا متوجه منظور شما نخواهد شد.
  • رقابت در کسب و کارتان را دست کم نگیرید. (هرگز نگویید "ما هیچ رقیبی نداریم.".)
  • اطلاعات ارائه خود را به روز کنید و در هر بار ارائه دادن به سرمایه گذاران اطلاعاتی بر اساس آن چه امروز در دست شماست را ارائه دهید. البته بهتر است که در پایین صفحات ارائه از نوشتن تاریخ تدوین ارائه جلوگیری نمایید.
  • از طرح بندی ضعیف، گرافیک بد و غیره جلوگیری نمایید تا سرمایه گذار حس بدی از ارائه شما نداشته باشد. بهتر است برای این منظور یک گرافیست استخدام کرده و این کار را به او بسپارید.

19: هدایت ترافیک به سمت وب سایت خود

در حالی که بسیاری از کتاب ها برای این موضوع نوشته می شود، راه های مهمی که برای هدایت ترافیک به وب سایت به شرح زیر می باشد:

  • از گوگل، بینگ، یاهو و سایر موتورهای جستجو، ابزارهای هدایت ترافیک به سمت وب سایت خود را خریداری کنید. (برای مثال می توانید از برنامه Google Adwords استفاده نمایید.)
  • یک سایت عالی بسازید که مقدار بسیار زیادی از محتوای درجه یک به صورت دسته اول استفاده کنید که برای موتورهای جستجو بهینه شده باشد.
  • یک برنامه هوشمندانه داشته باشید که برای هدایت ترافیک از فیس بوک، توییتر، لینکداین و سایر شبکه های مجازی به سایت شما مورد استفاده باشد.از سایت های درجه یک لینک ورود به سایت خودتان را دریافت کنید. (تبلیغات و رپورتاژ)

20: مطمئن شوید که ایده شما قبلا ثبت نشده

در اینجا چند نکته کلیدی وجود دارد که برای انجام وجود دارد که اگر یک ایده جدید و یا اختراع دارید باید به آن ها توجه کنید.

  • در مورد اختراع خود کلمه های کلیدی را درون موتور جستجوی گوگل جستجو نمایید و مطمئن شوید که هیچ ایده ییا اختراعی در این زمینه وجود ندارد.
  • در سایت های US Patent و Trademark ایده اختراع خود را جستجو کرده و مطمئن شوید که وجود ندارد.
  • در صورتی که در هیچ کدام از روش های بالا شما محصولی مانند اختراع خود را پیدا نکردید، بهتر است برای ادامه کار و ثبت اختراع خود با وکیلی مجرب در این زمینه مشاوره داشته باشید.

اما شما می توانید اختراع دیگران را اصلاح کنید و به عنوان نسخه دو یا نسخه سه آن را به صورت مجدد ثبت نمایید.

21: از طرح کسب و کارتان فراتر نروید

یکی از کارهایی که برای کارآفرینی و ایجاد یک کسب و کار نوپا بسیار می تواند بسیار مفید باشد، ایجاد یک طرح کسب و کار برای تعیین آن چیزی است که شما به عنوان هدف خود در توسعه محصول یا خدمات، بازاریابی، پیش بینی های مالی و غیره انجام دهید. شما می توانید از مشاوران عالی کسب و کار و مشاورین مالی برای ایجاد یک طرح کسب و کار استفاده کنید. طرح کسب و کار شما نباید بیشتر از 50 صفحه باشد تا شما را گیج کند ولی می توانید پس از توسعه کسب و کار، طرح خود را به روز رسانی کنید.

22: یک سرمایه امن برای کسب و کارتان داشته باشید

در این قسمت به شما خلاصه ای از موثرترین روش های کسب منابع برای کسب و کار را توضیح می دهیم:

  • سرمایه شخصی
  • کارت های اعتباری
  • دوستان و خانواده
  • سرمایه گذاران
  • سایت های جمع آوری اطلاعات
  • وام بانکی و وبسایت های وام دهنده
  • سرمایه داران و سرمایه گذاران
  • دریافت وام های متفرقه با تامین وثیقه

یکی از بزرگ ترین اشتباهاتی که صاحب یک کسب و کار می تواند آن را انجام دهد، تامین ناکافی سرمایه می باشد.

23: تعیین مجوزهایی که برای کسب و کار نیاز دارید

بسته به کسب و کار نوپایی که آن را احداث کرده اید، ممکن است به مجوزها و مقرراتی که در ادامه به آن ها اشاره خواهیم کرد احتیاج داشته باشید :

  • مجوز نیاز به کسب و کارهای منظم (حمل و نقل هوایی، کشاورزی و غیره)
  • مجوز مالیات بر فروش یا مالیات بر ارزش افزوده
  • مجوز برای کسب و کارهای خانگی
  • مجوز کسب و کار در شهر و کشور
  • مجوز منطقه ای
  • مجوز فروش
  • مجوز اداره بهداشت (برای مثال برای رستوران ها)

24: تهیه مجموعه کتاب و پرونده رکوردها در کسب و کارتان را داشته باشید

شما باید کتاب ها و پرونده های مربوط به کسب و کار خود را نگه داری کنید که از جمله مهم ترین آن ها می توان به:

  • صورت حساب های مالی(ترازنامه مالی، جریان نقدی و غیره)
  • سوابق کارمندان
  • پرونده مربوط به هیئت مدیره و سهامداران به صورت دقیق
  • فهرست های مربوط به سهام ها
  • پرونده های مالیاتی و سوابق آن ها (مالیات بر ارزش افزوده، دارایی و غیره)
  • پرونده مربوط به منشی ها (استخدام سالیانه، ایده ها و اختراعات)
  • قراردادهای کاری و فاکتورها
  • حساب های بانکی
  • سوابق درخشان شرکت

25: بیمه مناسب کسب و کارتان را تامین کنید

اگر می خواهید تا زمان و تلاشی که برای شروع یک کسب و کار مصرف می کنید را تضمین کنید، نیازمند آن هستید که بیمه مورد نیاز شرکت را خریداری کرده و کسب و کارتان را تحت پوشش بیمه قرار دهید.

نخستین کاری که پس از ثبت اولین سفارش باید انجام دهید، تعیین نیازمندی های شما به بیمه ای خاص و مبتنی بر کسب و کار خودتان می باشد. از خودتان بپرسید که اگر بخواهید تمامی آن چیزی که ریسک نامیده می شود تحت پوشش کافی باشد، چه چیزی است؟ سپس، ارائه دهندگان بیمه و شرکت های بیمه را پیدا کرده و با مشاورین آن ها در مورد نیازمندی های خود صحبت کرده و سپس بهترین بیمه ای که به شما تعلق می گیرد را انتخاب نموده و خریداری نمایید.

در حالی که می خواهید بیمه خریداری کنید، این سوال های اساسی را از خودتان بپرسید:

  • در یک بیمه نامه چه میزان مشخصی پول را برای حق بیمه پرداخت کنید تا شرکت بیمه تمامی نیازهای شما را پوشش دهد؟
  • آیا پوشش بیمه ای به اندازه کافی می باشد؟
  • چه چیزهایی تحت پوشش قرار نمی گیرند؟
  • آیا مشکلی در پوشش بیمه ای شما وجود دارد؟

در این قسمت به شما لیستی خواهیم داد که انواع بیمه های مورد نیاز شما را شامل می شود و می تواند برای کسب و کار شما مفید باشد.

  • بیمه مسئولیت عمومی
  • بیمه مسئولیت کالا یا محصول
  • بیمه مسئولیت حرفه ای
  • بیمه مربوط به اموال شرکت
  • بیمه جبرانی برای کارگران
  • بیمه مربوط به مدیران
  • بیمه سلامتی برای کارمندان (مانند بیمه تامین اجتماعی)
  • بیمه از کار افتادگی کسب و کار
  • بیمه خودروهای تجاری شرکت
  • بیمه امنیت سایبری و تقض اطلاعات
  • بیمه عمر

26: تعیین میزان تقسیم سهام در میان سهامداران

هیچ گاه نمی توانید به صورت دقیق و بر اساس اصولی از پیش تعیین شده به این سوال پاسخ دهید که "هر سهامدار، چه میزان از سهام شرکت را می تواند داشته باشد؟" اما همه کسانی که می خواهند سهامدار باشند باید در مورد این موضوع به توافق برسند تا در آینده سوء تفاهمی ایجاد نشود. اگر شما مغز اصلی پروژه و فرد اصلی شرکت هستید، می توانید بیش از 50 درصد از سهام شرکت را مالک شوید و این برای دریافت این میزان از سهام استدلال خوبی می باشد. در تقسیم میزان سهام در میان سهام داران باید به نکات زیر توجه نمایید:

  • ارزش نسبی مشارکت همکاران
  • وابستگی به مشارکت مداوم در کسب و کار (شما نمی خواهی 25% سهام شرکت را به کسی بفروشید که پس از چند ماه کسب و کار را ترک خواهد کرد.)
  • تعهد و میزان زمانی که هر سهامدار در شرکت شما می ماند.
  • جبران نقدی که به عنوان سهام به یک کارمند پرداخت می شود.
  • این که موسسین مالی پول نقد را به عنوان سرمایه گذاری به کسب و کار شما تزریق خواهند کرد.
  • این که آیا یک شخص می خواهد کنترل و تصمیم گیری را در شرکت حفظ کند.

27: درک این نکات کلیدی درباره سرمایه گذاری

سرمایه گذاران بیشتر به شرکت هایی جذب می شوند که ریسک تبدیل سرمایه به سود را برای آن ها به حداقل برساند. کمک های استراتژیک سرمایه گذاران، معرفی به مشتریان، شرکا و کارکنان بالقوه و نکات بسیار زیادی که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.

سرمایه گذاری سرمایه نقدی با ریسک کم برای کاهش آن اصلا کم نیست و بهتر است کار آفرینان مسائل مربوط به مالیات و غیره را پیش از عقد قرارداد با سرمایه گذاران پیش بینی نمایند و همچنین مسائل بالقوه ای که ممکن است پیش بیاید.

برای درک بهتر فرآیند به دست آوردن تامین مالی از طریق سرمایه گذاران خارجی بهتر است بدانید که سرمایه گذاران معمولا سرمایه خود را بر چند معیار زیر متمرکز می کنند.

  • بخش های خاص صنعتی مانند نرم افزارها، رسانه های دیجیتال اینترنتی، محصولات نیمه هادی، تلفن های همراه، فناوری های زیستی و غیره.
  • مرحله ای که شرکت و کسب و کار در آن قرار دارد ( شرکت هایی که در مرحله زودرس به سودرسی قرار دارند و یا شرکت هایی که در مراحل بعدی بوده و درآمد قابل ملاحظه ای داشته اند.)
  • شرکت و کسب و کار در چه شهری است (برای مثال سرمایه گذاران بیشتر متمایل به سرمایه گذاری در شهرهای بزرگ هستند.)

پیش از آن که با سرمایه داری وارد مذاکره شوید، سعی کنید که درک کنید تمرکز شما برای شرکت و مراحل توسعه آن در چیست؟

دومین نکته کلیدی برای این که بدانید سرمایه گذاران خارجی در کدام فرصت سرمایه گذاری خارجی غرق می شوند، بسیاری از آن ها به وسیله ایمیل های تبلیغاتی (تقریبا تمامی ایمیل های تبلیغاتی نادیده گرفته می شوند.). بهترین راه برای جلب توجه یک سرمایه گذار خارجی این است که یک مقدمه گرم و دوستانه را از طریق یک همکار مورد اعتماد، کارآفرین یا وکیل به سرمایه گذار معرفی نمایید.

یک استارتاپ خوب باید یک زمینه خوب برای پیشرفت باشد و همچنین ارائه ای خوب برای جذب علاقه یک سرمایه گذار خارجی.

استارتاپ ها نیز باید این را درک کنند که فرآیند سرمایه گذاری خارجی می تواند بسیار وقت گیر باشد و فقط یک جلسه مابین مدیرعامل شرکت سرمایه گذاری با مدیر شرکت می تواند هفته ها طول بکشد و جلسات و مکالمات بیشتری برای اینکه یک صندوق سرمایه گذاری مشترک ایجاد شود نیاز می باشد. پس از مذاکره و توافق باید یک توافقنامه عقد شود و با ادامه رسیدگی، یک پیش نویس قرارداد توسط وکیل مشترک با تعهدات قانونی و همچنین اسناد متعدد قانونی برای متعهد کردن طرفین درست شود.

سرمایه گذاران خارجی معمولا می خواهند برخی از پیشرفت های شما و بازارهای جذب شده توسط شما را مشاهده نمایند. آن ها به طور معمول یک استارتاپ در اوایل راه را مورد حمایت قرار نمی دهند یا برای تامین یک ایده کاری انجام نمی دهند و بهتر است برای اینکه استارتاپ خود را در اوایل راه مورد توجه سرمایه گذاران قرار دهید، بهتر است به دنبال سرمایه گذاران فرشته باشید!

اکثر سرمایه گذاران ریسک موافقت خود را با امضای توافقنامه، موافقت نمی کنند پس نگران این موضوع نباشید.

28: به قراردادهای مربوط به کسب و کار توجه کنید

قراردادهای تجاری و قراردادهای قانونی که بین دو یا چند طرف امضا می شود، بخش مهمی از کسب و کار شما به حساب می آیند و باید به آن ها توجه شده و مذاکرات پیرامون آن ها با دقت زیادی انجام داده شود.

در حالی که بسیاری از کسب و کارهای کوچک بیشتر بر اساس توافق های بی پایه و اساس و یا عدم درک متقابل طرفین کار می کنند که این امر شرکت ها را در معرض خطر قرار می دهد، بهتر است بر اساس قواعد و قوانین خاصی این قراردادها امضا شود که هر دو طرف ملزم به اجرایی کردن آن باشند. در ادامه به بررسی این قواعد و قوانین خواهیم پرداخت :

  • همه تعهداتی که انتظار دارید انجام شود را در برگه قرارداد ذکر کرده و آن را شرح دهید.
  • همه تعهداتی که طرف یا طرفین مقابل انتظار دارند شما انجام دهید در برگه قرارداد ذکر کنند و به تشریح آن بپردازند.
  • هرگونه بدهی در حین انجام کار باید محدود به سقفی مشخص باشد.
  • پارامترهای قرارداد را تنظیم کنید، برای مثال زمان انجام دادن پروژه و آن را در شرایط قرارداد ذکر کنید.
  • شرایط فروش، رهن و یا اجاره را تعیین کنید.
  • شرایط پرداخت را تعیین نمایید.
  • تمام خطرات و مسئولیت پروژه را برای طرفین قرارداد در تفاهم نامه به وضوح شرح داده شود.

یک قرارداد در واقع تمامی صحبت های یک جلسه کاری است که طرفین در مورد آن توافق داشته اند و به صورت کتبی یادداشت برداری شده است. در حالی که معمولا یکی از طرفین قرارداد نگاشت قرارداد را انجام داده و معمولا تمامی منافع خود را در نظر می گیرد. برای پیشرفت در امضای یک قرارداد بهتر است که پیش از رسمی شدن سند، دو طرف پیرامون نگاشت قرارداد و ویرایش مفاد آن با هم به توافق برسند. همچنین به یاد داشته باشید که باید زمان پرداخت هزینه ها در قرارداد ذکر شده باشد.

اصطلاح "قرارداد استاندارد" بیشتر کلیشه ای بوده و بیشتر مردم و طرفیت قرارداد با خط به خط و کلمه به کلمه خواندن قرارداد یا مذاکره برای شرایط قرارداد، وارد کار می شوند. راه اندازی یک قرارداد استاندارد ممکن است زمان گیر باشد و انرژی زیادی مصرف کند ولی در نهایت بهتر است بدانید که هرگونه معامله ای قابل مذاکره می باشد.

در نظر گرفتن جبران خسارت، حقوق مالکیت از محصول و مسئولیت پروژه و ریسک برای آن از مهم ترین پارامترهایی است که در نوشتن یک قرارداد باید به آن توجه شود. بهتر است از یک وکیل واجد شرایط که تجربه عقد چنین قراردادهایی را داشته است کمک بخواهید تا بتواند تمامی نقاط تاریک در یک قرارداد را به روشنی پوشش دهد.

قرارداد شما باید روشن و واضح باشد و تعیین کند که چگونه یک پروژه باید انجام شود و چه اقداماتی لازم الاجرا می باشد، اگر یک طرف نتوانست به تعهدات خود عمل کند، برای کسب و کارهای کوچک مناسب تر است که به یک مرجع داوری به صورت محرمانه برای رفع اختلافات مراجعه کنند.

قراردادهای کلیدی و مهمی که یک استارتاپ باید به شکل خاصی از قرارداد استاندارد در آن ها استفاده کند عبارتند از:

  1. قرارداد توافقنامه فروش یا خدمات
  2. قرارداد مجوزهای مربوط به کسب و کار
  3. ارسال نامه به کارمندان
  4. قرارداد با مشاوره ها و پیمانکارهای مستقل (شما باید اطمینان داشته باشید که از حقوق معنوی شما برای مالکیت از محصولاتتان حفظ خواهد شد.)
  5. قرارداد محرمانگی ایده ها و اختراعات برای کارمندان و پیمانکاران مستقل
  6. توافق عدم افشای اطلاعات خصوصی

29: اگر قصد دارید دفتر اجاره کنید، به این مسائل توجه کنید

فضای دفتر اداری یکی از بزرگترین هزینه هایی است که به کسب و کارها وارد می شود. در هنگام مذاکره می توانید با دریافت بهترین اجاره نامه، پول لازم برای استخدام چند کارمند و یا راه اندازی یک کمپین بازاریابی را پس انداز نمایید.

به یاد داشته باشید که توانایی شما برای مذاکره در مورد اجاره دفتر به توان مالی شما بستگی دارد. یک حساب و کتاب شخصی برای این امر داشته باشید. آیا دیگر کمپانی ها از این میزان فضا استفاده می کنند؟ آیا این فضا برای مدت زمان طولانی بلا استفاده خواهد بود؟ عواملی مانند این سوال ها می تواند بر شرایط شما در مذاکره با صاحب دفتر بسیار تاثیرگذار واقع شود.

چون که هیچ اجاره نامه ای استاندارد نیست، در این بخش به شما پیشنهاد هایی داریم که می تواند برای ایجاد یک اجاره نامه خوب به شما کمک شایانی کرده و به شما در اجاره دفتر مناسب می تواند کمک کند :

  • مدت زمان اجاره نامه: صاحب دفتر معمولا دوست دارد مکان خود را برای طول مدت زمان بیشتری اجاره دهد ولی باید دقت داشته باشید که نیازهای شما همواره در حال تغییر کردن هستند و یک فضای اداری که برای شما در ابتدای کسب و کار بزرگ است، ممکن است در آینده کوچک به نظر بیاید و در صورتی که بخواهید دفتر بزرگ اجاره کنید، باید متحمل هزینه ای بسیار بالا شوید. به طور مثال سعی کنید به جای یک اجاره نامه چهار ساله، یک اجاره نامه دو ساله با شانس تمدید دو سال دیگر را امضا کنید.
  • بهبود فضا توسط مستاجر: برخی از مکان ها ممکن است نیاز به برخی از تغییرات داشته باشند (مانند رنگ آمیزی جدید سطوح و غیره) بسیاری از صاحبان دفاتر اداری به شما این اجازه را نمی دهند که بتوانید در فضا بهبودی ایجاد کنید و یا اصلاحی در ساختمان دفتر داشته باشید. در یک بند اجاره نامه این را بخواهید که در صورت نیاز مستاجر می تواند با هماهنگی صاحب خانه، بهبود و اصلاحی در دفتر داشته باشد و برای این منظور صاحب ملک باید هزینه های مربوطه را پرداخت نماید.
  • اجاره و افزایش اجاره: برخی از صاحبان دفاتر، دفتر خود را به رایگان برای یک ماه یا دو ماه به صورت رایگان اجاره می دهند ولی اجاره با هزینه ثابت برای طول مدت زمان طولانی بسیار نادر است. گاهی اوقات صاحب خانه و مستاجر برای تمدید قرارداد به صورت سالانه بر اساس درصد شاخصی با هم مذاکره می کنند. سعی کنید این افزایش اجاره سالیانه بر اساس میزان شاخص قیمت ها باشد. سعی کنید اگر می خواهید برای تمدید قرارداد سالیانه اقدام کنید، در ابتدای مذاکره این امر را مطرح کرده و بر درصد افزایش نرخ تمدید سالیانه به توافق برسید. برای مثال در صورتی که در سال اول 5000 دلار اجاره داده اید، در سال دوم 5200 دلار و در سال سوم این مبلغ به 5400 دلار خواهد رسید.
  • تعمیرات، بهبودها و جایگزینی ها: در یک بند از مذاکره قرارداد اجاره مطلع شوید که باید در پایان اجاره نامه محل، شرایط را به روز اول خود بازگردانید. یک بند در قرارداد به این عنوان اضافه کنید که "محل اجاره داده شده به مالک طبق شرایط اولیه بازگشت داده خواهد شد به استثنای (1) استهلاک طبیعی بنا (2) آتش سوری و سایر تلفات اجتناب ناپذیر که خطایی از سوی مستاجر سر نزده باشد. (3) تغییرات و اصلاحات از قبل با صاحب ملک هماهنگ شده باشد."
  • تخصیص و تحویل: استارتاپ ها باید در قراردادهایی که برای ادغام و سازماندهی مجدد شرکت خود دارند و یا می خواهند مالکیت خود را تغییر دهند یا هر کاری که بیشتر از 50 درصد از سهام مالکیت شرکت تغییراتی داشته باشد، با صاحب ملک به توافق برسند و انجام آن بدون اطلاع قبلی با صاحب ملک غیر قانونی می باشد. همانطور که شرکت شما روز به روز رشد می کند ممکن است این اتفاق رخ دهد که این امر به طور ناخواسته اتفاق خواهد افتاد.
  • یک اجاره یک طرفه جلوگیری کنید: صاحب ملک می تواند از قرارداد اجاره نامه ای استفاده کند که یک طرفه باشد. در مورد مراقبت و مذاکره در مورد اجاره نامه بهتر است موارد زیر را به یاد داشته باشید:
  1. صاحب خانه می تواند بدون هیچ محدودیتی هزینه های عملیاتی، مالیات املاک، تعمیرات ساختمان یا افزایش حق بیمه ساختمان را به مستاجر محول کند.
  2. صاحب ملک سعی می کند محل را به عنوان اجاره دهد و از پذیرش مسئولیت ها و پذیرش قوانین زیست محیطی (مثلا قوانین مربوط به آزبست) یا قوانین مربوط به معلولین را رد کند.
  3. صاحب ملک سعی می کند از مستاجر هرگونه افزایش مالیات مربوط به فروش اموال را پرداخت کند.
  4. صاحب ملک سعی می کند برای تمدید اجاره نامه بر اساس میل خود عمل کند.
  5. صاحب ملک سعی در عدم توانایی مستاجر در لغو قرارداد داشته باشد.
  6. صاحب ملک بر تضمین شخصی تمامی سهام داران شرکت تاکید می کند.
  • از یک کارگزار اجاره استفاده کنید: کارگزار مستاجر خوب می تواند بسیار خوب باشد و منافع شما را در شرکت حفظ نماید. او می تواند به شما بگوید که به چه نوع فضایی نیاز دارید و در نهایت بهترین فضایی که برای شما در شرکت به کار می آید را به شما معرفی خواهد نمود.

30: در رابطه با رقابت، تحقیقات خود را کامل کنید

اطمینان حاصل کنید که خدمات و محصولاتی که در بازار ارائه می دهید، دارای قابلیت رقابل سایر رقبا بوده و پیشرفت های جدیدی در مقایسه با سایر محصولاتی که رقبا تولید کرده اند دارند. یکی از راه های انجام این است که اعلان های گوگل را به گونه ای تنظیم کنید که هر زمان پستی در مورد محصولات و یا کالای تولید شده توسط شرکت شما یا خدمات ارائه شده در شرکت شما در اینترنت گذاشته شد، برای شما اعلان هایی ارسال نماید.

ممکن است که سرمایه گذاران آینده نگر در استارتاپ شما، سوالاتی را در مورد رقبای شما بپرسند.  برای جلوگیری از اینکه در جواب بگویید "ما رقیبی نداریم و یا اگر داریم آن ها مشکلاتی دارند" این سوالات را به صورت پیش بینی شده از خود پیش از حضور سرمایه گذاران بپرسید:

  • رقبای اصلی شما کدام شرکت ها هستند؟
  • چه کسانی به این رقبا جذب می شوند؟ (بازار هدف شرکت های رقیب کدام گروه از مردم و جامعه هستند؟)
  • چه چیزی شرکت شما را رقابتی می کند؟
  • در مقایسه با شرکت های دیگر، چگونه قیمت تعیین می کنید، ویژگی ها و عملکردهای شما در مقایسه با شرکت های رقیب چیست؟
  • موانع ورود شما به بازار چه چیزهایی هستند؟

31: اگر به دنبال سرمایه گذار خوب هستید، این نکات را بدانید

معمولا چیزی که بسیاری از سرمایه گذاران خوب به آن توجه ویژه ای دارند، نکات زیر می باشد :

  • کیفیت محصولات، اشتیاق به راه اندازی استارتاپ، تعهد و تجربه بنیانگذاران مجموعه.
  • فرصت های موجود در بازار را مدنظر قرارداده اید و پتانسیل لازم برای رشد را دارید.
  • یک پروپزال قوی و یک طرح کسب و کار که به وضوح روی آن فکر شده است و شواهد اولیه برای کسب و کار زودهنگام در آن گردآوری شده است.
  • مالکیت معنوی محصولات و فن آوری های جدید و جالب دارید.
  • ارزیابی مناسب برای شرکت انجام شده است.
  • احتمال جذب سرمایه گذاری های آتی توسط شرکت و در صورت پیشرفت در استارتاپ لحاظ شده باشد.

سرمایه گذاران خوب می خواهند در ابتدا یک سری از زیرساخت های شرکت را مشاهده کنند که در ادامه به بررسی آن می پردازیم:

  • زمینه های پیشرفت برای کسب و کار آسان است.
  • خلاصه اجرایی و ارائه زمینه ای برای سرمایه گذار.
  • نمونه اولیه محصولات و یا خدمات استارتاپ.
  • مشتریان و شرکای اولیه شرکت.

32: طرح های اختیاری سهام که برای جذب و افزایش انگیزه کارمندان باید در نظر بگیرید

طرح های اعطای سهام یک روش بسیار خوب برای جذب، ایجاد انگیزه و حفظ برخی از بهترین کارکنان شرکت به شمار می رود. به ویژه هنگامی که شرکت شما قادر نیست حقوق بالایی به کارمندان خود بدهند، طرح اختیاری سهام شرکت به کارمندان، مشاوران، مدیران و مشاوران ارشد می تواند گزینه ای بسیار خوب به شمار رود. این کار به کارمندان اجازه می دهد سهام شرکتی که در آن کار می کنند را خریداری نمایند.

طرح های موجود در بورس به شما این اجازه را می دهد که موفقیت شرکت خود را به جای با پول نقد، با سهام عملی نمایید. در واقع طرح های سهام می تواند یکی از بهترین سرمایه هایی باشد که شرکت به کارکنان خود اعطا می کند.

یکی از ضعف های اولیه طرح اعطای سهام به کارکنان، عدم احتمالی رضایت آن ها و دیگر سهامداران می باشد که کارکنان از پذیرش سهام سر باز می زنند. در واقع نباید کاری کنید که دریافت سهام در مقابل دریافت پاداش نقدی کمتر به چشم بیاید و کارکنان فکر کنند به دلیل کمبود نقدینگی به آن ها سهام داده می شود. زمانی کارمندان فکر می کنند سهام گزینه ای خوب نیست که شرکت بزرگتر نشده و ارزش سهام آن بیشتر نمی شود.

هزاران نفر از طریق گزینه های سهام خود تبدیل به میلیونر شده اند (برای مثال می توان فیس بوک را یکی از بهترین نمونه های آن عنوان نمود.) بازخورد این مزایا می تواند برای کارکنان بسیار جذاب به نظر برسد و این مخصوص کارمندان آینده نگر خواهد بود. موفقیت چشمگیر برخی از شرکت ها در سیلیکون ولی و ثروت اقتصادی حاصل از آن که بسیاری از کارمندان که سهام شرکت خود را به عنوان پاداش قبول کرده بودند، این کار را به یک ابزار انگیزشی بسیار قدرتمند تبدیل کرده است و به عنوان یک موفقیت بلند مدت برای شرکت به شمار می رود.

در ادامه یک توضیح جامع درباره این که چه نکاتی را برای اعطای سهام خود در نظر داشته باشید به شما ارائه خواهیم داد:

  • شرکت XYZ، کارمندی به نام اسمیت را استخدام می کند.
  • به عنوان بخشی از بسته حقوقی، شرکت XYZ جان را برای انتخاب 80 هزار سهم سهام مشترک XYZ با 25 سنت برای هر سهم به جان می دهد. (ارزش بازار عادلانه سهم سهام مشترک شرکت XYZ در زمان اعطای سهام.)
  • این گزینه به مدت چهار سال حق تقدم با یک ساله پرداخت می شود، یعنی جام برای یک سال کار در شرکت XYZ 20 هزار سهم دریافت می کند و پس از آن 60 هزار سهم باقیمانده در طول 36 ماه بعد از استخدام به وی به میزان 36.6 در ماه پرداخت می شود.
  • اگر جان شرکت را ترک کند و یا قبل از پایان سال اول به هر دلیلی اخراج شود، هیچ سهمی از شرکت دریافت نخواهد کرد.
  • پس از اینکه گزینه های بالا انجام داده شد و به اصطلاح "جلب" انجام گرفت، او می تواند این سهام را به 25 سنت برای هر سهم خریداری کند. حتی اگر ارزش سهام به شکل چشمگیری افزایش داشته باشد.
  • جان بعد از چهار سال کار مداوم، 80 هزار سهم خود را به طور کامل دریافت خواهد کرد.
  • XYZ نیز موفق شده و عمومی می شود و سهام آن با 20 دلار در هر سهم معامله خواهد شد.
  • جان کارهای خود را انجام می دهد و 80 هزار سهم خود را با 20 هزار دلار خریداری می کند (80000*25 سنت)
  • جان سهام خود را می فروشد و با فروش هر 80 هزار سهم با 1.6 میلیون دلار (80000*20 دلار ارزش هر سهم از سهام عمومی برای قیمت معامله) و سود عظیم 1.580.000 دلاری کسب می نماید.

33: تمرکز بر ارائه خدمات منحصر به فرد به مشتری

شرکت هایی مانند Zappos و Virgin America به شدت موفق بوده اند و دلیل این موفقیت، مشتری مداری و پشتیبانی عالی از مشتریان بوده است. اگر شما می خواهید مشتریان اولیه خود را حفظ کنید، حتما از آن ها بابت انتخاب شما تشکر و قدردانی کنید. این کار را می توانید حتی با دریافت ایمیل شخصی مشتریان و ارسال ایمیل قدردانی و شراکت در طرح های فروش فوق العاده می توانید این کار را انجام دهید.

34: یک وکیل خوب کسب و کار استخدام کنید

شما برای اینکه شرکتی موفق داشته باشید، نیازمند یک وکیل کسب و کار هوشمند و با تجربه نیاز دارید. کسی که به طور مرتب در شرکت های کارآفرینی و استارتاپ های دیگر شرکت کرده و دیگران را مشاوره داده باشد. یک وکیل کسب و کار موفق می تواند در گزینه های زیر به شما کمک کند :

  • شخصیت حقوقی به کسب و کار شما بدهد.
  • در تنظیم قراردادها با دیگران می تواند به شما کمک کند.
  • توافق های کلیدی برای شروع کسب و کار را آماده کند.
  • طرح واگذاری سهام به کارمندان را تنظیم و برنامه ریزی نماید.
  • به راهنمایی بیشتر شرکت شما کمک کند.
  • نامه های محرمانه و قراردادهای محرمانگی را برای کارمندان احتمالی آماده نماید.
  • به شما در مورد شرایط سرمایه گذاران احتمالی کمک کند.
  • تعهدات حقوقی و قانونی شما را محدود نماید.
  • از ایده ها و محصولات جدید شما محافظت کند. (از طریق قانون کپی رایت، ثبت اختراعات و توافقات غیر افشاء)

یکی از اشتباهاتی که مدیران کسب و کارها و استارتاپ ها در هزینه ها انجام می دهند، استخدام مشاورین بی تجربه به جای مشاورین حقوقی با تجربه بالا می باشد. این شرکت ها به جای آن که مشاورین حقوقی صالح، با تجربه، کاردان و بنیانگذاران سایر کارآفرینی ها را استخدام کنند، وکلایی را استخدام می کنند که در دوستان، بستگان یا غیره هستند و با قیمت خوبی برای آن ها کار می کنند. انجام این کار می تواند در نهایت به ضرر شرکت شما باشد و بنیانگذاران را از دریافت مشاوره های قانونی خوب و با تجربه دور می کند.

یکی از توصیه هایی که همواره وکلا به کارآفرینان می کنند این است که اطمینان حاصل کنند که ارتباط خوبی با یک وکیل و مشاوره حقوقی دارند. قبل از تصمیم گیری نهایی با یک مشاوره صحبت کنید (جلسه اول باید رایگان باشد) هم چنین با چند وکیل خوب ملاقات داشته باشید.

35: با سخنرانی عمومی راحت باشید

توانایی برقراری ارتباط موثر می تواند برای مشتریان، کارکنان و سرمایه گذاران الهام بخش و مهم باشد. بیشتر مردم در سخنرانی های عمومی خوب نیستند و بسیاری حتی از این مسئله می ترسند. شما اگر می خواهید یک کارآفرین موفق باشید باید بر این ترس ها غلبه کنید و برای بهبود مهارت های گفتاری و عمومی خود با یک مربی در این خصوص صحبت کرده یا تمرین کنید. برخی از شناخته ترین کارآفرین ها مانند استیو جابز، بنیانگذار اپل به عنوان یک سخنران بزرگ نیز شناخته شده بودند.

جمع بندی

در این مقاله به معرفی 35 درس بزرگ برای شروع کارآفرینی از کسب و کارهای بزرگی پرداختیم که برخی از آنها فعالیت بیش از دو دهه‌ای دارند. همانطور که می‌دانید، در تمامی کسب و کارها و شروع کارآفرینی اتفاقات خوب و بدی رخ می‌دهد که باید به درستی در مقابل آنها رفتار کنید؛ بیشتر از این اتفاقات به دلیل نداشتن تجربه مشکل‌ساز شده و سنگی در مقابل رشد کسب و کار شما خواهند بود. بنابراین باید از تجربه‌های دیگران درس بگیرید تا جا در جای پای آنها نگذارید.

پیشنهاد می‌کنیم این مقاله را بوکمارک کرده و چندین بار آن را مطالعه کنید تا برای همیشه در ذهن شما حک شود تا هر زمان اتفاقات مشابه برای شما رخ می‌دهد رفتار و جبهه‌گیری درستی در مقابل آن بگیرید.

در صورتی که شما هم دارای کسب و کاری هستید که تجربیاتی از این دست برایتان رقم خورده است، از بخش دیدگاه‌ها با ما به اشتراک بگذارید.

دیدگاه خود را ارسال کنید
ارسال دیدگاه
  • {{value}}
این دیدگاه به عنوان پاسخ شما به دیدگاهی دیگر ارسال خواهد شد. برای صرف نظر از ارسال این پاسخ، بر روی گزینه‌ی انصراف کلیک کنید.
دیدگاه خود را بنویسید.
ساخت سایت و فروشگاه اینترنتی
02163404 داخلی 2