در مسیر موفقیت تمام داستانهای سئو و بهینهسازی وبسایتها یک نکته حائز اهمیت و اجتناب ناپذیر وجود دارد و آن هم سرعت بارگذاری سایت است. سرعت بارگذاری سایت، که به آن به صورت خلاصه سرعت سایت نیز گفته میشود از پُر اهمیتترین مسائل و فاکتورهای مهم موجود در بهینهسازی وبسایتها است که تمام موتورهای جستجو به روشنی اذعان دارند که سرعت سایت در رنکینگ آنها تأثیر بهسزایی دارد. از ابزارهای مهمی که برای بررسی سرعت سایت به کار میرود جی تی متریکس (GTMetrix) است که قابلیتها و امکانات جالبی را برای تست وبسایت و همچنین مقایسه وبسایت با میانگین سرعت وبسایتهای دیگر فراهم میکند.

جی تی متریکس چیست؟
جی تی متریکس ابزاری است که با استفاده از آن گزارشهای کاملاً دقیقی از عملکرد وبسایت به دست میآید. این ابزار کاملاً رایگان بوده و سرعت وبسایت را با استفاده از دو موتور قدرتمند Google Page Speed و YSlow بررسی میکند و بر اساس این تحلیلها نمرههایی با جزئیات دقیق ارائه میکند. همچنین هر پارامتری که توسط این ابزار بررسی میشود دارای توضیحات و پیشنهادهای خاصی است که با استفاده از آنها و پیشنهادهای ارائه شده توسط این ابزار میتوانید نسبت به رفع مشکلات اقدام نموده و مجدداً وبسایت را برای بررسی در این ابزار وارد نمایید.
از ویژگیهای مهمی که جی تی متریکس دارد رایگان بودن آن است، یعنی میتوانید به صورت نامحدود برای تحلیل تعداد نامحدودی از وبسایتها (و شاید رقیبها) از آن استفاده کنید. البته ناگفته نماند این سیستم دارای پلانهای پولی نیز میباشد که امکانات بیشتری را در اختیار کاربران خود قرار میدهد، اما خبر خوب اینکه این امکانات به گزارشها ارتباطی ندارند! یعنی با استفاده از پلان رایگان همان گزارشهایی را دریافت میکنید که برای پلانهای پولی دریافت خواهید کرد. امکانات پلانهای پولی شامل ذخیرهسازی گزارشها در فضای ابری(تعداد رایگان 20 عدد)، نظارت بر تغییرات وبسایت بدون بررسی دستی (تعداد رایگان 3 عدد) دریافت دسترسیِ API بیشتر (تعداد رایگان 20 عدد در روز)، و همچنین سرعت بالاتر برای بارگذاریِ گزارشهای شما نسبت به سایرین در صف بررسی جی تی متریکس میشود. همچنین میتوانید گزارشها را برای استفادههای بعدی با فرمت PDF و کامل دانلود کنید.
چرا باید از Gtmetrix برای بررسی سرعت سایت استفاده کنیم؟
Gtmetrix یکی از کاربردیترین ابزارها برای تحلیل سرعت و کیفیت اجرای وبسایت به شمار میآید، چون فراتر از یک عدد ساده عمل میکند و به شما نشان میدهد دقیقاً چه عواملی باعث کندی یا بهبود سایت شدهاند. این ابزار با بررسی صفحات از زوایای مختلف، دیدی شفاف از وضعیت فنی سایت ارائه میدهد و کمک میکند تصمیمهای بهینهسازی بر اساس دادههای واقعی گرفته شوند. اگر هدف شما بهبود تجربه کاربر و رسیدن به استانداردهای گوگل است، Gtmetrix یک انتخاب منطقی و قابل اعتماد محسوب میشود.
دلایل استفاده از Gtmetrix برای بررسی سایت عبارتند از:
- تحلیل دقیق سرعت بارگذاری سایت و نمایش زمان لود هر بخش به صورت جزئی
- بررسی عملکرد سایت با استفاده از معیارهای معتبر مانند Core Web Vitals
- شناسایی فایلها و اسکریپتهایی که باعث کندی صفحات میشوند.
- ارائه گزارشهای قابل فهم همراه با پیشنهادهای عملی برای بهینهسازی
- امکان تست سایت از لوکیشنها و مرورگرهای مختلف
- مقایسه وضعیت سایت قبل و بعد از اعمال تغییرات فنی
- کمک به بهبود سئو، نرخ ماندگاری کاربر و تجربه کاربری
لیست ابزارهای ضروری و مهم سئو برای وبمستران
جی تی متریکس چه چیزی را اندازه گیری میکند؟
گزارشهای جی تی متریکس به صورت خلاصه عملکرد وبسایت را بر اساس سه فاکتور مهم (از قوانین Google PageSpeed و YSlow) برای سرعت بارگذاریِ سایت در اختیار شما قرار میدهد:
- زمان بارگذاریِ صفحه: زمان کلی که طول میکشد URL مورد نظر به طور کامل در مرورگر بارگذاری شود که مکان سرور تست قبل از شروع گزارش و حین گزارش به شما اطلاعرسانی میشود.
- سایز کل صفحه: در زمان بارگذاری حجم تمام فایلها و کدها محاسبه و نمایش داده میشود که یکی از فاکتورهای سرعت بارگذاری صفحات است.
- تعداد کل درخواستها: به هنگام بارگذاری و لود یک صفحه، تعداد درخواستهای صورت گرفته برای بارگذاری جمعآوری و به شما گزارش میشود.
نحوه استفاده از جی تی متریکس
اولین کاری که باید به هنگام استفاده از جی تی متریکس انجام دهید ورود به صفحه اصلیِ سایت است. پس از آن، آدرس لینک صفحهای که میخواهید سرعت بارگذاریِ آن را مشاهده نمایید در کادر مربوط به لینک وارد کرده و بر روی دکمه Analyze کلیک کنید. توجه داشته باشید که در اینجا میتوانید از هر لینکی استفاده کنید و گزارشها برای هر لینک از یک وبسایت میتواند متفاوت باشد. برای مثال ممکن است یکی از صفحات وبسایت عملکرد بهتری در مقایسه با سایر صفحات داشته باشد و گزارشها به صورت جزئی برای تمام صفحات به صورت متمایز و جداگانه ارائه میشوند.
لینک دسترسی به وبسایت: https://gtmetrix.com/

پس از وارد کردن آدرس و دکمهی Analyze، ابزار جی تی متریکس شروع به بررسی وبسایت میکند و پس از مدت زمان کوتاهی (ممکن است چند دقیقه طول بکشد) گزارش جامعی از عملکرد سرعت سایت در اختیار شما قرار خواهد گرفت.

اولین بخش در این گزارش مربوط به نمرههای کلی عملکرد سایت است. در این قسمت، نمره کلی دریافت شده از PageSpeed و YSlow را در یک نگاه میبینید که در کنار آن اطلاعاتی جزئی در مورد صفحه آمده است. در این وبسایت تست شده نمره دریافتی از PageSpeed برابر با 92 درصد و نمره دریافتی از YSlow برابر با 86 درصد است. همچنین زمان کل بارگذاریِ صفحه 4.9 ثانیه، کل سایز صفحه 812 کیلوبایت و تعداد درخواستها برابر با 26 درخواست است.

در این گزارشها از سه نماد به رنگهای سبز، زرد و قرمز در کنار تمام اعداد و آمار استفاده میشوند. این نمادها نشانگر وضعیت وبسایت نسبت به سایر وبسایتهای بررسی شده (در کل سیستم جی تی متریکس) در حالت میانگین است. در اینجا میبینیم برای تمام نتایج کلی ارائه شده از فلش سبز رنگ استفاده شده که یعنی نسبت به میانگین کل وبسایتهای بررسی شده عملکرد بهتری دارد (اما بهترین نیست!). در ادامه صفحه گزارش با جزئیات کامل را میبینیم:

همانطور که در اینجا میبینیم پارامترهای گزارش بر اساس عملکرد و به صورت صعودی مرتب شدهاند. یعنی کمترین نمره در بالا و بیشترین نمره در پایین. در اینجا نیز در کنار پارامترها از نمادهای نارنجی مربع و فلش قرمز استفاده شده است. نماد نارنجی یعنی عملکرد نسبت به سایر وبسایتها در حالت میانه قرار دارد (اکثر وبسایتها در همین حد هستند). نماد فلش قرمز رنگ رو به پایین نیز نشانگر این است که برای این پارامتر، عملکرد نسبت به میانگین وبسایتها بدتر است.
البته در این تصویر تنها تب مربوط به PageSpeed آمده است و تب YSlow نیز مشابه همین تب است، یعنی پارامترهایی که در YSlow برای بررسیِ سایت استفاده میشوند در تب مربوط به خود لیست شدهاند.

تب Waterfall
تب بعدی پس از YSlow، تب مربوط به Waterfall است. معنای لغوی Waterfall یعنی آبشار، که در این تب به صورت آبشاری عملکرد وبسایت خود را از نظر زمان بارگذاری، حجم و همچنین آیتمهای فراخوانی شده (درخواستها) به هنگام لود صفحه را خواهید دید که میتوانید بر اساس آن بهبودها و اقداماتی در عملکرد سایت خود انجام دهید. همچنین بر اساس بازه زمانی، میتوانید مصرف CPU، حافظه و دانلود و آپلود را نیز مشاهده نمایید.

تب Timing
در تب بعدی، تب Timing را میبینیم که اطلاعات دقیقتری در مورد زمان رخداد اتفاقها را در اختیار شما قرار میدهد. این اطلاعات بسیار دقیق و پیشرفته بوده و توسط توسعه دهندگان وب مورد استفاده قرار میگیرد.

تب ویدئو
تب بعدی تب ویدئو است! همانطور که از نامش پیداست در این تب یک ویدئو از نحوه بارگذاریِ سایت به صورت تصویری در اختیار شما قرار میگیرد. البته برای استفاده از این امکان باید ابتدا در جی تی متریکس ثبت نام کرده باشید. استفاده از این امکان کاملاً رایگان است و تنها کاری که انجام میدهد ارائه اطلاعات به صورت ویدئویی است. همچنین میتوانید این ویدئو را با فرمت MP4 دانلود و برای استفادههای بعدی ذخیره کنید.

تب History
تب بعدی تب History (تاریخچه) است. در این تب تاریخچهی بررسیهای شما نمایش داده میشود که میتوانید با استفاده از آن به راحتی به مقایسه عملکرد وبسایت خود در گذر زمان بپردازید و به راحتی بتوانید حداکثر استفاده را با مقایسههای انجام شده به دست آورید.
نحوه استفاده از Gtmetrix برای بررسی عملکرد سایت
همانطور که قبلا هم گفته شد، برای شروع کافیست وارد سایت Gtmetrix شوید و آدرس URL صفحهای که میخواهید آن را تحلیل کنید در کادر مربوط وارد کنید و روی Test your site کلیک کنید تا ابزار شروع به اسکن و بررسی عملکرد سایت شما کند.
Gtmetrix پس از چند ثانیه گزارشی جامع از وضعیت سایت ارائه میدهد که شامل نمرههای کلی، معیارهای Core Web Vitals، جزئیات زمان بارگذاری و حجم صفحه است. این ابزار تست سرعت به شما نشان میدهد کدام بخشهای سایت بیشترین زمان را برای بارگذاری میگیرند و کدام عناصر نیاز به بهینهسازی دارند.
آموزش تست سرعت سایت با بهترین ابزارها
تحلیل گزارش Gtmetrix: چه عواملی را بررسی کنیم؟
وقتی گزارش آماده شد، چند بخش کلیدی وجود دارد که باید برای بررسی عملکرد سایت به دقت تحلیل شوند:
- Performance Score: این امتیاز کلی نشاندهنده کیفیت اجرای صفحه از دید تجربه کاربر است.
- Structure Score: نشان میدهد ساختار صفحه تا چه حد برای عملکرد بهینه تنظیم شده است.
- Web Vitals: شامل معیارهای مهمی مثل LCP، TBT و CLS که بر تجربه کاربر و سئو تاثیر مستقیم دارند.
- Waterfall Chart: نموداری که نشان میدهد هر منبع (تصویر، اسکریپت، CSS) چقدر زمان بارگذاری میگیرد و کدام منابع باعث تأخیر میشوند.
- توصیههای عملی: بخشهایی که در آن Gtmetrix پیشنهادهایی مثل فشردهسازی تصاویر، کوچکسازی CSS/JS و کش مرورگر ارائه میکند.
نحوه بهینهسازی سایت با توجه به نتایج Gtmetrix
بعد از اینکه دادههای گزارش را دیدید، باید آنها را در عمل بهینه کنید. برای بهینهسازی وبسایت میتوانید این اقدامات را انجام دهید:
- فشردهسازی و بهینه کردن تصاویر
- کوچکسازی و ادغام فایلهای CSS و JavaScript
- فعال کردن کش مرورگر و استفاده از سیستمهای CDN
- حذف یا به تأخیر انداختن بارگذاری اسکریپتهای غیرضروری (Defer/Async)
- تست مجدد پس از هر تغییر برای سنجش تاثیر بهروزرسانیها
این تغییرات به کاهش زمان بارگذاری کمک میکنند و باعث میشوند امتیازات بهتری در گزارش Gtmetrix بگیرید.
ابزارهای مشابه Gtmetrix برای تحلیل سرعت سایت
اگر بخواهید نتایج را از چند جهت مختلف بررسی کنید، چند ابزار تست سرعت دیگر نیز وجود دارند که مکمل Gtmetrix هستند، مثل:
- Google PageSpeed Insights که از معیارهای گوگل برای سنجش سرعت استفاده میکند.
- WebPageTest که تستهای عمیقتر از دید زمان واقعی ارائه میدهد.
- Lighthouse (Chrome DevTools) که تحلیل عملکرد و پیشنهادهای بهینهسازی برای توسعهدهندگان دارد.
استفاده از این ابزارها همراه با Gtmetrix کمک میکند دیدی جامعتر نسبت به وضعیت سرعت بارگذاری و عملکرد سایتتان داشته باشید و راههای بهتر و متنوعتری برای بهینهسازی وبسایت پیدا کنید.
نتیجهگیری
برای اینکه بتوانید زحمات و تلاشهای سئوسازی و بهینهسازی سایت خود را ببینید، باید از ابزارهایی برای سئو On-page و Off-page استفاده کنید. از ابزارهای مشهوری که در این مقاله معرفی شد ابزار جی تی متریکس است که با استفاده از آن میتوانید به راحتی مسائل مربوط به سرعت سایت را بررسی کنید و با تحلیلهای جزئی که به دست میآورید، نسبت به رفع آنها اقدام نمایید. نسخه رایگان این ابزار امکانات بسیار عالی برای مدیران سایتها فراهم میکند و استفاده از آن برای همه پیشنهاد میشود.
سؤالات متداول (FAQ)
- آیا نتایج Gtmetrix برای همه سایتها قابل اعتماد است؟
بله، اما باید در نظر داشت نتایج به عواملی مثل لوکیشن سرور، نوع سایت و حجم محتوا وابسته است. Gtmetrix دید فنی دقیقی میدهد، اما بهتر است در کنار آن تجربه واقعی کاربران هم بررسی شود.
- چرا گاهی امتیاز Gtmetrix با PageSpeed Insights فرق دارد؟
چون هر ابزار از متدولوژی و شرایط تست متفاوتی استفاده میکند. Gtmetrix بیشتر روی شبیهسازی دقیق بارگذاری تمرکز دارد، درحالی که PageSpeed ترکیبی از دادههای واقعی و آزمایشگاهی است.
- تست سایت در Gtmetrix هر چند وقت یکبار باید انجام شود؟
بهتر است بعد از هر تغییر مهم مثل نصب افزونه جدید، تغییر قالب یا بهروزرسانی محتوا تست انجام شود تا تأثیر آن روی سرعت و ساختار سایت مشخص گردد.
- آیا پایین بودن امتیاز همیشه به معنی کند بودن سایت است؟
نه الزاماً اینطور نیست. گاهی سایت از نظر کاربر سریع حس میشود اما از نظر فنی بهینه نیست. Gtmetrix مشکلات پنهان را نشان میدهد که در بلندمدت روی سئو و تجربه کاربر اثر میگذارند.
- آیا Gtmetrix فقط برای سایتهای بزرگ کاربرد دارد؟
خیر، حتی سایتهای کوچک و تازه تأسیس هم میتوانند از Gtmetrix استفاده کنند تا از ابتدا ساختار درستی داشته باشند و دچار مشکلات سرعت در آینده نشوند.
- بعد از دیدن گزارش Gtmetrix از کجا باید شروع کرد؟
بهتر است ابتدا روی پیشنهادهایی مثل تصاویر، اسکریپتها و کش تمرکز کنید که بیشترین تأثیر را دارند. حل همه موارد به صورت همزمان لازم نیست و میتوان مرحلهبهمرحله پیش رفت.
دیدگاهها
حجت اله
عالی بود قابل فهم وبسیار کاربردی ممنون
ملیکا یزدی
سلام من تازه شروع کردم و برای ارائه دانشگاهی این مطلب برای آشنایی من مفید بود
مهدی بهادرفر
سلام
خوشحالیم که مفید بوده. موفق باشید
محمد دوستی
عالی بود. من قبلا با gtmetrix آشنا بودم. اما حالا درک بهتری از تب ها پیدا کردم. ممنون از شما