روزانه هزاران محصول جدید به مارکتپلیسهایی مثل دیجیکالا، اسنپشاپ، باسلام و... اضافه میشود. میلیونها نفر هم این محصولات را در این پلتفرمها جستجو میکنند. فرض کنید که شما مدیر یکی از پلتفرمها هستید و در مورد چینش و رتبهبندی محصولات در نتایج جستجو تصمیم میگیرید. طبق چه فاکتورهایی تصمیم میگیرید که مثلا تیشرت A از تیشرت B بالاتر قرار بگیرد؟ یا مثلا کولر آبی X در ردیف دوم و کولر آبی Y در ردیف 20 ام نتایج باشد و فروشنده X را خیلی خوشحالتر از Y کنید؟!
در پلتفرمهای فروش محصول، نمایش محصولات در نتایج جستجو بر اساس مجموعهای از الگوریتمها و فاکتورهای رتبهبندی انجام میشود. این الگوریتمها با هدف ارائه بهترین و مرتبطترین گزینه به کاربر طراحی شدهاند. در ادامه، مهمترین عوامل مؤثر بر رتبهگیری محصولات با بررسی میشود.

عوامل مؤثر بر رتبهگیری محصولات
بهینهسازی محتوای محصول
اولین چیزی که هم کاربر و هم الگوریتم میبیند، محتوای صفحه محصول است. اگر این بخش ضعیف باشد، حتی بهترین محصول هم شانس دیده شدن را از دست میدهد.
- عنوان محصول باید دقیق، شفاف و شامل کلمات کلیدی باشد. مثلاً کاربری که به دنبال «هدفون بیسیم شیائومی» است، احتمالاً همان عبارت را جستجو میکند. اگر این کلمات در عنوان وجود داشته باشند، احتمال نمایش محصول بیشتر میشود. عنوانهای مبهم یا کوتاه معمولاً عملکرد ضعیفتری دارند. در مثال دیگر، «کفش مردانه» یک عنوان ضعیف و «کفش اسپرت مردانه نایک مدل Air Zoom سبک» یک عنوان قوی به حساب میآید.
- توضیحات محصول نقش متقاعدسازی را ایفا میکند. در این بخش باید به سوالات ذهنی مشتری پاسخ داده شود: این محصول چه مشکلی را حل میکند؟ چه مزایایی دارد؟ چرا باید آن را انتخاب کرد؟ هرچه توضیحات کاملتر و واقعیتر باشد، اعتماد کاربر بیشتر میشود و همین موضوع بهطور غیرمستقیم روی رتبه هم اثر میگذارد. (در این رابطه بخوانید: تکنیکهای نوشتن توضیحات محصول)
- جدول مشخصات فنی به الگوریتم کمک میکند تا محصول را در فیلترهای جستجو نمایش دهد. بسیاری از کاربران از فیلترها استفاده میکنند (مثلاً برند، رنگ، سایز، ظرفیت و…)، بنابراین اگر این اطلاعات دقیق وارد نشده باشند، محصول عملاً از بخش زیادی از جستجوها حذف میشود.
- بررسی تخصصی یا همان نقد و تحلیل، ارزش زیادی دارد. این بخش باعث میشود کاربر زمان بیشتری در صفحه بماند، بهتر تصمیم بگیرد و احتمال خرید افزایش پیدا کند. الگوریتمها هم این رفتار را بهعنوان یک سیگنال مثبت در نظر میگیرند. در بررسی تخصصی محصول، فقط از کالا تعریف نکنید! به معایب محصول هم در کنار مزایا اشاره کنید. نوشتن معایب محصول باعث اعتماد خریداران به شما میشود.
- تصاویر و ویدئو شاید مهمترین عامل در جلب توجه اولیه باشند. تصویر باکیفیت و واقعی میتواند نرخ کلیک را چند برابر کند. سعی کنید از زوایای مختلف از محصول عکاسی کنید. ویدئوهای بررسی یا آنباکسینگ نیز حس اطمینان بیشتری ایجاد میکنند، چون کاربر محصول را «واقعیتر» میبیند. در این رابطه پیشنهاد میکنیم مقاله آموزش عکاسی از محصول را مطالعه کنید.
توجه داشته باشید که بهینهسازی محتوای محصول، صرفا به مارکتپلیسها مربوط نمیشود. اگر خودتان هم سایت فروشگاهی دارید، برای تکتک محصولاتتان، باید محتوای جامعی بنویسید تا علاوه بر کمک به خریدارها، در نتایج جستجوی گوگل هم رتبه بگیرید.
تعامل کاربران
یک محصول خوب فقط دیده نمیشود، بلکه با آن تعامل هم صورت میگیرد. این تعامل برای الگوریتم بسیار مهم است.
- پاسخ به سوالات کاربران: بخش پرسش و پاسخ جایی است که کاربران سوالات واقعی خود را مطرح میکنند. پاسخدهی سریع و دقیق به این سوالات نهتنها باعث افزایش اعتماد میشود، بلکه نشان میدهد فروشنده فعال است. این فعالیت مداوم به بهبود رتبه کمک میکند.
- نظرات کاربران و امتیازدهی: از مهمترین عوامل تصمیمگیری هستند. محصولی که نظرات مثبت بیشتری دارد، شانس بالاتری برای فروش خواهد داشت. از طرفی، تعداد و کیفیت نظرات برای الگوریتم نیز اهمیت دارد. محصولی که هیچ نظری ندارد، معمولاً کمتر دیده میشود.
عملکرد فروش
بیشترین چیزی که برای هر مارکتپلیس اهمیت دارد، فروش است. الگوریتمها به شدت به رفتار واقعی کاربران توجه میکنند و بهدنبال محصولاتی هستند که بیشتر خریداری میشوند.
وقتی یک محصول فروش بالایی دارد، به این معناست که کاربران آن را پسندیدهاند. به همین دلیل، این محصولات معمولاً با برچسبهایی مثل «پرفروشترین» یا «محبوب» در جایگاههای بالاتر نمایش داده میشوند. علاوه بر تعداد فروش، نرخ تبدیل (یعنی نسبت خرید به بازدید) هم اهمیت دارد. اگر افراد زیادی صفحه را ببینند اما خرید نکنند، این یک سیگنال منفی محسوب میشود.
قیمتگذاری
حتی اگر همهچیز عالی باشد، قیمت نامناسب میتواند فروش را نابود کند. کاربران معمولاً قیمتها را مقایسه میکنند و محصولی را انتخاب میکنند که ارزش خرید بیشتری داشته باشد.
قیمت رقابتی یا ارائه تخفیف، باعث افزایش کلیک و خرید میشود. این افزایش فروش، بهصورت مستقیم روی رتبه محصول اثر میگذارد. در واقع، قیمت مناسب یکی از سریعترین راهها برای بهبود جایگاه در نتایج جستجو است.
آشنایی با قیمتگذاری نفوذی (Penetration Pricing)
در این استراتژی قیمتگذاری که خیلی در مارکتپلیسها هم رایج است، فروشنده یک محصول جدید، فروش نرفته یا کمفروش را با قیمت خیلی پایین (حتی نزدیک با ضرر) عرضه میکند تا تعداد زیادی از آن بفروشد و امتیازات و نظرات متعددی برای محصول ثبت شود. پس از آن که محصول جزو کالاهای پرفروش یا پربازدید و در رتبههای بالای نتایج جستجو قرار گرفت، قیمت را به تدریج به قیمت عادی برمیگرداند.
تبلیغات داخل پلتفرم؛ میانبر دیده شدن
بسیاری از مارکتپلیسها امکان تبلیغات داخلی دارند. در این روش، فروشنده هزینه پرداخت میکند تا محصول در جایگاههای بالاتر یا در بخشهای ویژه نمایش داده شود.
این تبلیغات معمولاً بهصورت تبلیغات کلیکی یا نمایشی هستند. مزیت اصلی آنها این است که در مدت کوتاه، بازدید محصول را افزایش میدهند. اگر این بازدید به فروش تبدیل شود، حتی پس از پایان تبلیغ هم رتبه محصول بهبود پیدا میکند.
موجودی و عملکرد لجستیکی
موجود بودن کالا، ارسال سریع و عملکرد مناسب در ارسال و رضایت مشتری همگی در رتبهبندی تأثیر دارند. محصولی که دائماً ناموجود باشد یا ارسال کندی داشته باشد، بهتدریج افت رتبه خواهد داشت. توجه داشته باشید که علاوه بر مارکتپلیسها، گوگل نیز در نتایج جستجو، کالاهای ناموجود را تشخیص میدهد و آنها را در رتبههای پایینتری قرار میدهد. پس اگر خودتان سایت فروشگاهی هم دارید، محصولاتی که امکانش برایتان فراهم است را در سایت موجود کنید.
نرخ کلیک (CTR)
اگر کاربران در نتایج جستجو بیشتر روی یک محصول کلیک کنند، الگوریتم متوجه جذابیت آن میشود و جایگاه آن را بهبود میدهد. تصویر جذاب، عنوان مناسب و قیمت رقابتی که در بالا به همه آنها اشاره کردیم، عواملی هستند که روی CTR تأثیر دارند.

روشهای افزایش فروش در مارکتپلیسها
بالاتر به روشهایی اشاره کردیم که میتواند باعث بالا آمدن و رتبه گرفتن محصولات شما در مارکتپلیسها و در نتیجه افزایش کلیک، بازدید و فروش شود. ولی روشهای گفته شده همگی باید داخل خود محیط مارکتپلیس انجام شود. اگر میخواهید کالاهایتان پرفروش شود و سود زیادی کسب کنید، باید کارهای دیگری را هم انجام دهید؛ آن هم خارج از آن پلتفرم. در ادامه به برخی از آنها اشاره میکنیم:
تولید محتوا و تبلیغات در شبکههای اجتماعی
تولید محتوا در شبکههای اجتماعی برای معرفی و تبلیغ محصول، یکی از رایجترین روشهای فروشگاههاست.. معرفی محصول در اینستاگرام، تلگرام، یوتیوب، آپارات یا سایر پلتفرمها میتواند ترافیک قابل توجهی ایجاد کند. برای محصول خود محتوای جذاب، مفید و کاربرپسند در قالب عکس یا ویدئو تولید کنید و لینک محصول را برای خرید در کنار محتوا درج کنید تا مخاطبان پس از مشاهده محتوا، برای خرید روی لینک آن کلیک کنند.
علاوه بر تولید محتوا، میتوانید از بلاگرها یا اینفلوئنسرها (اینفلوئنسر مارکتینگ) برای تبلیغ محصولات خود کمک بگیرید. وقتی یک فرد معروف یا مورد اعتماد، محصولی را معرفی میکند، احتمال خرید افزایش مییابد. این روش بهخصوص برای محصولات جدید یا کمتر شناختهشده کاربرد دارد.
سفارش رپورتاژ آگهی
رپورتاژ آگهی فقط کاربرد سئو ندارد. سفارش رپورتاژ آگهی در سایتهای پربازدید یا مرتبط با محصولات شما، به افزایش آگاهی از محصول کمک میکند. این روش بیشتر برای جذب مخاطبان جدید کاربرد دارد و میتواند بهمرور فروش را افزایش دهد. مثلا شما میتوانید محتوایی با موضوع «کدام ماشین ظرفشویی مناسب شماست؟» را به یکی از سایتهای پربازدید سفارش دهید و در آن، پس از ارائه اطلاعات به مخاطبان، لینک خرید محصول خود را قرار دهید و بنویسید که برای مشاهده مشخات و خرید فلان ماشین ظرفشویی، به این لینک مراجعه کنید. اگر تاکنون رپورتاژ آگهی ننوشتهاید، خواندن این مقاله را به شما پیشنهاد میکنیم: چگونه رپورتاژ خوب بنویسیم؟
تبلیغات کلیکی و بنری
تبلیغات بنری و کلیکی در سایتها و موتورهای جستجو، یکی از بهترین روشها برای جذب مشتری هستند. شما میتوانید برای محصول خود در سایت خودتان و یا پلتفرمی که محصولتان را در آنجا گذاشتهاید، تبلیغات گوگل ادز و یا بنری در سایتهای مختلف بروید و کاربران زیادی را به صفحه محصول خود جذب کنید.

نتیجهگیری
فرقی نمیکند که میخواهید محصولاتتان را در سایت خودتان بفروشید یا مارکتپلیسهایی مثل دیجیکالا. قرار گرفتن در رتبههای بالای نتایج جستجو (چه داخل پلتفرم و چه گوگل)، نتیجه یک اقدام واحد نیست، بلکه حاصل ترکیب چندین عامل است. محتوای قوی، تعامل کاربران، قیمت مناسب، تبلیغات هدفمند و عملکرد فروش، همگی در کنار هم باعث میشوند یک محصول دیده شود و فروش بالایی داشته باشد. در نهایت، میتوان گفت الگوریتمها دقیقاً همان چیزی را تقویت میکنند که کاربران میخواهند:
محصولی باکیفیت، قابل اعتماد و ارزشمند.